Trận đua robot người hình ở Bắc Kinh: Kỷ lục mới, “tai nạn” liên tiếp

Sự kiện mở màn

Vào cuối tháng 8 năm 2026, Bắc Kinh đã tổ chức giải đấu Thế giới Robot Người Hình (World Humanoid Robot Games) lần thứ hai tại Sân băng tốc Quốc gia, một địa điểm từng là sân thi đấu Olympic. Giải kéo dài năm ngày (từ 26‑30/8) với hàng trăm đội robot tham gia, hứa hẹn mang đến những pha biểu diễn “đỉnh cao” của công nghệ robot và cả những khoảnh khắc hài hước, thậm chí nguy hiểm.

Chi tiết các pha thi và thành tích ấn tượng

Trong suốt năm ngày diễn ra, các đội robot đã thi đấu trong hơn một chục hạng mục, từ các môn thể thao truyền thống như chạy 100 m, cử tạ, đấm bốc, đến những nhiệm vụ đời thực hơn như gấp quần áo, xếp hàng, giao hàng và thậm chí dập lửa. Một số robot còn được phép điều khiển từ xa (teleoperation) nhưng sẽ bị trừ điểm.

• Kỷ lục tốc độ: Một robot người hình đã hoàn thành cựu trường 100 m chỉ trong 9,39 giây, “đập tan” kỷ lục 9,58 giây của Usain Bolt (2009).
• Nhảy cao: Robot khác đã đạt 2,88 m trong hạng mục nhảy cao đứng, gần nửa mét vượt qua kỷ lục con người (được thiết lập từ năm 1993).
• So sánh với năm ngoái: Năm trước, kỷ lục 100 m là 21,50 giây và nhảy cao chỉ 0,95 m – con số này đã được phá vỡ một cách ngoạn mục trong năm nay.

Các “tai nạn” cũng không thiếu: robot do hãng điện thoại Honor mất một chân ngay giữa đường chạy; một robot khác va vào tấm đệm an toàn, bật lên rồi bùng cháy ngay sau đó; trong hạng mục cử tạ, robot mất thăng bằng dưới thanh tạ nhẹ và rơi thẳng lên bàn của các giám khảo, tay giơ lên như một nhân vật hoạt hình. Các “vũ công” robot cổ vũ cũng vấp ngã, trong khi một robot khác rơi khỏi sân khấu, tạo nên một cảnh tượng “nghi ngờ” như thể nó đang ngó nhìn khán giả.

Mặc dù có những sự cố, phần lớn các robot đã thể hiện khả năng tự chủ đáng kể. Các môn thể thao như chạy, bóng đá, đấm bốc, kéo co, bóng bàn và một số môn chạy cự ly yêu cầu robot hoạt động hoàn toàn tự động. Những nhiệm vụ “đời thực” như gấp quần áo, xếp hàng hay dập lửa lại cho thấy mức độ khéo léo và độ tin cậy vẫn còn hạn chế, chưa đủ để đưa robot vào các môi trường nhà máy hoặc gia đình.

Bảng tổng sắp huy chương gần như hoàn toàn do Trung Quốc chiếm lĩnh. Hai đội robot AgiBot và Tien Kung đã giành số lượng huy chương nhiều hơn hầu hết các đối thủ cộng lại, ngoại trừ nhau. Theo báo China Daily, trong tổng số 666 đội tham gia, 641 đội là Trung Quốc, đại diện cho 157 công ty và hơn 200 trường đại học. Các tên tuổi lớn của Mỹ như Tesla, Boston Dynamics và Figure không xuất hiện trong danh sách.

Bối cảnh rộng hơn và triển vọng tương lai

Giải đấu không chỉ là một buổi biểu diễn công nghệ mà còn là “bản đồ” cho thấy tốc độ tiến bộ của ngành robot người hình ở Trung Quốc. Khi so sánh với những năm trước, khi robot thậm chí không thể đứng vững, hiện tại chúng đã chạy nhanh hơn cả con người và nhảy cao hơn hẳn. Điều này phản ánh một xu hướng toàn cầu: các quốc gia đang đẩy mạnh nghiên cứu robot thể hiện “trí tuệ nhúng” (embodied AI) – tức là AI được tích hợp trong cơ thể vật lý để thực hiện các nhiệm vụ thực tế.

Trung Quốc không chỉ dừng lại ở các giải đấu. Thành phố Bắc Kinh đã xác nhận sẽ tổ chức nửa marathon robot người hình vào tháng Tư năm tới, và chính phủ dự kiến mở khách sạn vận hành hoàn toàn bằng robot vào năm 2027. Trong khi đó, Mỹ vẫn duy trì lợi thế về AI tiên tiến và chip cao cấp, nhưng lại tụt hậu trong lĩnh vực robot so với Trung Quốc, một phần do thiếu chiến lược quốc gia mạnh mẽ cho robot và đầu tư ít hơn vào sản xuất và triển khai thực tiễn.

Mặc dù chưa có sự tham gia đáng kể của các đội quốc tế, đặc biệt là từ Mỹ, giải đấu đã chứng tỏ sức mạnh và quy mô của hệ sinh thái robot Trung Quốc – một mạng lưới đa dạng các công ty, trường đại học và viện nghiên cứu. Điều này đồng thời đặt ra câu hỏi về khả năng “bong bóng” trong lĩnh vực robot người hình, khi nhiều công ty vẫn chưa có sản phẩm thương mại thực tế. Tuy nhiên, với tốc độ tiến bộ công nghệ và sự ủng hộ mạnh mẽ từ nhà nước, khả năng Trung Quốc duy trì vị thế dẫn đầu trong các cuộc thi và thị trường robot người hình trong những năm tới là rất cao.