Những gia đình giàu Mỹ chi hàng chục nghìn đô la để con em trở thành "thử nghiệm viên" cho AI giáo dục
Các startup giáo dục như Forge Prep và Alpha School đang thu hút gia đình có điều kiện bằng cách sử dụng AI làm trợ thành trong lớp học, mặc dù công nghệ chưa được chứng minh hiệu quả.

Xu hướng học tập mới của nhà giàu Mỹ
Trong khi phần lớn người Mỹ vẫn e dè với công nghệ AI, một nhóm gia đình có điều kiện ở Mỹ đang thực hiện điều ngược lại: họ bỏ ra hàng chục nghìn đô la mỗi năm để gửi con em đến các trường sử dụng AI làm giáo viên chính. Xu hướng này đánh dấu một bước chuyển mới trong cách thức giáo dục các thế hệ tương lai — nơi mà công nghệ chưa được kiểm chứng đầy đủ trở thành nền tảng cho việc học tập của trẻ em.
Các công ty giáo dục AI gây tiếng vang trong Silicon Valley
Forge Prep và Alpha School là hai công ty dẫn đầu trong phong trào này. Họ mô tả dịch vụ của mình dưới cách gọi hấp dẫn: "gia sư AI" (AI tutors) và "các workshop dự án tương tác" (interactive project-based workshops). Giá cả, tuy nhiên, không hề hấp dẫn với đa số gia đình: Alpha School đang tính phí 75.000 đô la mỗi năm cho chương trình Alpha Kindergarten.
Ngành công nghệ Silicon Valley đã trở thành những người áp dụng mô hình này một cách tích cực nhất. Shaun Johnson, một nhà đầu tư mạo hiểm ở San Francisco, đã tuyên bố với Tờ Wall Street Journal rằng ông dự định gửi con trai mình đến Alpha Kindergarten với chi phí 75.000 đô la/năm. Johnson lý giải: "Chúng tôi nhận thấy rằng giáo dục theo cách hiện tại có thể đã bị hỏng, và sẽ có những doanh nhân cố gắng sửa chữa nó... Bạn muốn con em có thể suy nghĩ nhanh nhạy và điều hướng thế giới, chứ không nhất thiết phải là việc lặp lại những kiến thức trong một lĩnh vực cụ thể."
Tuy nhiên, cam kết này lại đặt ra những câu hỏi sâu sắc. MacKenzie Price, đồng sáng lập Alpha School, đã công khai nói rằng cô ấy có ý định loại bỏ những "vấn đề xã hội gây tranh cãi" (hot-button social issues) khỏi lớp học. Trong bối cảnh chính trị hiện tại của Mỹ, danh sách này có thể bao trùm quyền phụ nữ, lịch sử nô lệ của Mỹ, và quá khứ nhập cư. Điều này đặc biệt đáng lo ngại khi xem xét rằng Alpha School hoạt động từ khối mầm non cho đến trung học phổ thông ở một số địa điểm.
Sự tương phản ngầm với quan điểm chung
Có một mâu thuẫn rõ ràng ở đây: hầu hết người Mỹ hiện không tin tưởng AI. Các cuộc khảo sát tiếp tục cho thấy sự nghi ngờ sâu sắc đối với công nghệ này — ngay cả những ứng dụng tưởng như vô hại. Người ta không muốn AI tạo ra âm nhạc. Người ta không tin AI có thể chọn những lớp nước chóp "an toàn" cho bánh pizza. Nhưng những quan ngại này dường như không ảnh hưởng đến những nhà đầu tư công nghệ đang sẵn sàng đặt cược rằng AI có thể làm tốt công việc giáo dục con em họ.
Thêm vào đó, các công ty này lại không công bố bất kỳ số liệu hiệu suất nào về kết quả học tập. Không có bằng chứng khoa học rằng các trường tư thục hướng đến AI này đang cải thiện các kết quả giáo dục so với các cơ sở truyền thống. Đó là một khoảng trống thông tin đáng kể cho những gia đình đang cân nhắc bỏ ra một khoản tiền lớn.
Ý nghĩa với tương lai giáo dục
Với sự xuất hiện của các công ty này, chúng ta đang chứng kiến một cuộc phân chia mới trong giáo dục Mỹ — không phải theo các tuyến địa lý hay kinh tế truyền thống, mà theo sự sẵn lòng chấp nhận thử nghiệm công nghệ chưa được kiểm chứng. Những gia đình giàu có bị thu hút bởi cam kết về "tư duy linh hoạt" và "sự điều hướng thế giới", nhưng nguy cơ là rõ ràng: họ đang để con em trở thành những thử nghiệm viên cho một công nghệ mà ngành công nghệ AI thậm chí còn chưa hoàn toàn tin tưởng.
Tại Việt Nam, nơi mà giáo dục vẫn được xem là chìa khóa để vươn lên xã hội, xu hướng này nhắc nhở chúng ta cần thận trọng khi áp dụng công nghệ mới vào giáo dục. Không phải bất kỳ công nghệ tiên tiến nào cũng có thể thay thế được sự hiểu biết sâu sắc, hướng dẫn cá nhân, và nhân văn của giáo viên con người.