Phe Dân chủ siết chặt giám sát, chuẩn bị phát trát hầu tòa nhắm vào Big Tech và giới lãnh đạo AI sau chiến thắng bầu cử giữa kỳ 2026

Chiến thắng bầu cử giữa kỳ mở đường cho làn sóng giám sát công nghệ

Sau chiến thắng lịch sử trong cuộc bầu cử giữa kỳ hôm thứ Ba giúp giành lại đa số ghế tại cả Hạ viện và Thượng viện Mỹ, các lãnh đạo Quốc hội thuộc đảng Dân chủ đã phát đi tín hiệu về một làn sóng giám sát diện rộng nhắm vào các tập đoàn công nghệ lớn (Big Tech) và giới lãnh đạo trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI).

Dự kiến chính thức nắm quyền điều hành các ủy ban vào tháng 1 tới, các nghị sĩ nòng cốt của đảng Dân chủ cam kết sẽ tổ chức các phiên điều trần công khai tuyên thệ, phát trát hầu tòa và thiết lập các hàng rào pháp lý nghiêm ngặt hơn đối với sự phát triển của AI cũng như việc mở rộng trung tâm dữ liệu. Ngay sau khi các đài truyền hình như NBC News dự đoán đảng Dân chủ kiểm soát Hạ viện, thành viên cấp cao của đảng Dân chủ tại Ủy ban Giám sát Hạ viện đã đăng một dòng trạng thái trên X nhắm thẳng vào chính quyền Trump và "nạn tham nhũng doanh nghiệp", đồng thời đưa ra lời cảnh báo các sếp lớn công nghệ: "HÃY THUÊ LUẬT SƯ ĐI LÀ VỪA" (LAWYER UP).

Yêu cầu các CEO công ty AI phải điều trần tuyên thệ

Giới lãnh đạo các công ty AI được xác định là tâm điểm trong các kỳ họp Quốc hội sắp tới. Hạ nghị sĩ Greg Casar (đảng Dân chủ, bang Texas), Chủ tịch Nhóm Nghị sĩ Cấp tiến tại Quốc hội và là thành viên Ủy ban Giám sát Hạ viện, đã công khai yêu cầu các lãnh đạo AI phải trực tiếp ra điều trần.

"Các CEO công ty AI cần phải bị triệu tập để điều trần dưới hình thức tuyên thệ," ông Casar tuyên bố. "Làn sóng phản đối các trung tâm dữ liệu là một trong những chủ đề nóng nhất của kỳ bầu cử 2026. Nhìn lại sau vài năm nữa, chúng ta sẽ thấy đây mới chỉ là dư chấn ban đầu của một trận động đất AI lớn hơn nhiều, đủ sức làm đảo lộn chính trường Mỹ."

Nhiều nghị sĩ kỳ cựu khác cũng đồng tình với lời kêu gọi giám sát quyết liệt này. Thượng nghị sĩ Ron Wyden (đảng Dân chủ, bang Oregon), thành viên cấp cao Ủy ban Tài chính Thượng viện, đã đăng một dòng trạng thái ngắn gọn: "Trát hầu tòa" (Subpoenas). Trong khi đó, Thượng nghị sĩ Ed Markey (đảng Dân chủ, bang Massachusetts) ví von về các phiên điều trần sắp tới: "Họ sẽ phải trồng thêm những khu rừng mới thì mới đủ gỗ làm giấy in hết số trát hầu tòa mà chúng tôi sắp phát ra."

Trọng tâm lập pháp: Quyền riêng tư, năng lượng sạch và trung tâm dữ liệu

Bên cạnh các phiên điều trần lãnh đạo doanh nghiệp, ban lãnh đạo mới của các ủy ban còn có kế hoạch nhắm vào hạ tầng diện rộng và môi trường pháp lý xung quanh ngành công nghệ. Các chương trình giám sát này cũng bao gồm việc điều tra những đợt cắt giảm do Ban Hiệu quả Chính phủ (DOGE) của Elon Musk thực hiện.

Hạ nghị sĩ Frank Pallone (đảng Dân chủ, bang New Jersey), thành viên cấp cao của đảng Dân chủ tại Ủy ban Năng lượng và Thương mại Hạ viện — cơ quan nòng cốt phụ trách quyền riêng tư kỹ thuật số, an toàn cho trẻ em trên mạng và chính sách AI — cam kết rằng ủy ban sẽ thúc đẩy các cải cách lập pháp nhằm bảo vệ người tiêu dùng, ưu tiên năng lượng sạch, đồng thời siết chặt kiểm soát đối với Big Tech và sự bùng nổ của các trung tâm dữ liệu.