Phe cực tả và cánh hữu nước Mỹ bất ngờ bắt tay kêu gọi "phanh gấp" AI

Liên minh đối lập hiếm hoi trước làn sóng trí tuệ nhân tạo

Chính trường Mỹ vừa chứng kiến một cảnh tượng hiếm thấy khi hai thái cực chính trị đối lập gay gắt cùng đứng chung một chiến tuyến. Tại hội nghị mang tên "Pro-Human Assembly" vừa diễn ra ở Washington do tổ chức phi lợi nhuận Future of Life Institute tổ chức, thượng nghị sĩ cánh tả Bernie Sanders và cựu chiến lược gia phong trào MAGA Steve Bannon đã liên tiếp có bài phát biểu kêu gọi chính phủ áp đặt những giới hạn nghiêm ngặt lên trí tuệ nhân tạo.

Sự kiện thu hút hàng trăm người tham dự, tạo nên một liên minh kỳ lạ gồm các chính trị gia của cả hai đảng Dân chủ lẫn Cộng hòa, các nhà lãnh đạo Kitô giáo Tin lành, Mormon và Công giáo, cùng nhiều nghệ sĩ. Khách tham gia đội những chiếc mũ mang dòng khẩu hiệu "Keep the future human" (Giữ tương lai thuộc về con người), thể hiện mối quan ngại chung trước tốc độ phát triển mất kiểm soát của công nghệ.

Cảnh báo về tình hình hiện tại, ông Bernie Sanders nhấn mạnh nước Mỹ đang ở "thời điểm nguy hiểm và chưa từng có trong lịch sử thế giới". Thượng nghị sĩ này ví von: "Khi đang lao thẳng về phía bờ vực, việc bạn cần làm là đạp phanh".

Tranh cãi về giải pháp kiểm soát và những tiếng nói từ thực tế

Dù cùng chia sẻ nỗi lo ngại về AI, các bên tham gia vẫn chưa tìm được tiếng nói chung về phương thức hành động cụ thể. Hạ nghị sĩ Dân chủ Greg Casar (bang Texas) đề xuất thẳng thừng: "Chúng ta phải cấm các hệ thống AI quá mạnh đến mức con người không thể kiểm soát". Đồng quan điểm, Hạ nghị sĩ Lori Trahan (bang Massachusetts) tuyên bố việc giữ tương lai cho con người là "điều không thể thương lượng". Về phía tôn giáo, Đức Tổng giám mục Salvatore Cordileone của San Francisco cảnh báo con người bắt buộc phải làm chủ AI thay vì để chiều ngược lại xảy ra.

Hội trường cũng lắng xuống trước lời điều trần đẫm nước mắt từ phụ huynh của những thanh thiếu niên đã tự tử sau khi nảy sinh mối quan hệ tình cảm phụ thuộc với các chatbot AI. Diễn viên Ashley Judd, đại diện cho nghiệp đoàn diễn viên SAG-AFTRA, lên tiếng tố cáo tình trạng lạm dụng hình ảnh và thông tin sai lệch do AI tạo ra.

Về mặt giải pháp, ông Sanders đã đệ trình một dự luật yêu cầu tạm dừng cấp phép xây dựng các trung tâm dữ liệu mới, đồng thời kêu gọi một thỏa thuận chung giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhằm cấm hoàn toàn siêu trí tuệ nhân tạo (superintelligent AI). Ngược lại, Steve Bannon không tin vào tính hiệu quả của các dự luật thông thường mà thúc giục ban hành sắc lệnh hành pháp từ Tổng thống. Ông Bannon khẳng định người dân Mỹ "sẽ không tiếp tục làm kẻ van xin trước các trùm công nghệ sừng sỏ" và xem đây là một bước ngoặt bản lề của lịch sử.

Phản ứng từ Nhà Trắng và động thái bất ngờ từ OpenAI

Trái ngược hoàn toàn với làn sóng phản đối tại hội nghị, Nhà Trắng vẫn giữ thái độ cứng rắn. Tổng thống Donald Trump đã gạt bỏ những lo ngại về AI và gọi đó là "một trò lừa bịp" (hoax), cho dù trước đó ông từng đe dọa sẽ truy cứu trách nhiệm hình sự đối với các lãnh đạo công ty AI nếu hệ thống của họ gây ra tác hại nghiêm trọng cho xã hội.

Ở một diễn biến song song, các nhà phát triển AI hàng đầu cũng bắt đầu có động thái nhượng bộ trước áp lực pháp lý. Theo ghi nhận từ Politico, OpenAI đã chính thức bày tỏ sự ủng hộ đối với một điều khoản then chốt trong Đạo luật FRONTIER — dự luật liên bang do Hạ nghị sĩ Cộng hòa Jay Obernolte và Hạ nghị sĩ Dân chủ Lori Trahan bảo trợ.

Nếu được thông qua, FRONTIER Act sẽ trở thành khung pháp lý an toàn AI cấp liên bang đầu tiên của Mỹ, buộc các phòng lab công nghệ lớn vượt qua ngưỡng doanh thu và năng lực tính toán quy định phải chịu sự kiểm toán độc lập từ các tổ chức xác minh bên thứ ba (IVOs). Chris Lehane, Giám đốc phụ trách các vấn đề toàn cầu của OpenAI, xác nhận công ty đã thông báo với nhà bảo trợ dự luật về sự ủng hộ này. Đây là lần đầu tiên OpenAI công khai tán thành một quy định liên bang mang tính bắt buộc về kiểm toán độc lập, sau các cam kết tự nguyện trước đó của CEO Sam Altman trước lời kêu gọi từ Dario Amodei, CEO của đối thủ Anthropic.