Canh bạc hạ tầng nghìn tỷ USD của AI và nước đi gom dữ liệu sinh học từ các công ty phá sản của OpenAI

Canh bạc nghìn tỷ USD và cơn khát dữ liệu chuyên sâu của ngành AI

Làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo đang bước vào giai đoạn khốc liệt nhất khi chi phí xây dựng hạ tầng trung tâm dữ liệu dự kiến chạm mốc gần 1.100 tỷ USD vào năm 2027. Cùng lúc với áp lực hoàn vốn khổng lồ này, các phòng thí nghiệm AI hàng đầu cũng đối mặt với một nút thắt lớn khác: thiếu hụt dữ liệu chất lượng cao trong các lĩnh vực chuyên sâu như sinh học và y tế. Để giải quyết bài toán này, OpenAI Foundation (tổ chức phi lợi nhuận quản lý OpenAI) vừa quyết định rót vốn cho một sáng kiến độc đáo: thu mua lại hồ sơ và dữ liệu nghiên cứu từ các công ty công nghệ sinh học đã phá sản nhằm xây dựng kho dữ liệu huấn luyện cho các mô hình y tế tương lai.

Chi tiết áp lực tài chính và chiến lược "khai quật" dữ liệu sinh học

Nghiên cứu từ Jessica Wachter, giáo sư tài chính tại Đại học Pennsylvania (UPenn), đã chỉ ra quy mô rủi ro tài chính của làn sóng AI hiện tại. Thay vì dự đoán mức độ phổ cập của các mô hình, bà Wachter tính toán tốc độ tăng trưởng lợi nhuận mà các "ông lớn" hạ tầng (hyperscalers) cần đạt được để biện minh cho khoản chi tiêu gần 1.100 tỷ USD tính đến năm 2027. Kết quả cho thấy, các công ty công nghệ sẽ cần tạo ra mức tăng trưởng năng suất phi thường trên toàn nền kinh tế chỉ để kịp hòa vốn vào năm 2030.

Ở khía cạnh dữ liệu huấn luyện, AI cần nguồn thông tin y sinh khổng lồ để tạo ra đột phá trong việc chữa trị bệnh tật. Năm ngoái, nhà phân tích chính sách Ruxandra Teslo đã đề xuất ý tưởng tiếp cận tài sản của các công ty công nghệ sinh học phá sản thông qua các phiên đấu giá pháp lý. Bằng cách này, các tổ chức có thể thu thập những tài liệu quy chuẩn chi tiết, chiến lược sản xuất và dữ liệu an toàn thử nghiệm – tạo thành "kho lưu trữ thất lạc của ngành công nghệ sinh học" (biotech’s lost archive). Tuần này, OpenAI Foundation chính thức thông báo sẽ tài trợ cho đề xuất của Teslo nhằm tạo ra các bộ dữ liệu khoa học chất lượng cao, phục vụ cho các mô hình AI thế hệ mới.

Tranh cãi xung quanh tốc độ phát triển và khung pháp lý AI

Bên cạnh áp lực hoàn vốn và bài toán dữ liệu, giới lãnh đạo công nghệ cũng đang quyết liệt bảo vệ tốc độ phát triển AI trước sức ép quản lý từ chính phủ. Cả CEO Jensen Huang của Nvidia lẫn CEO Mark Zuckerberg của Meta đều lên tiếng bác bỏ những lời kêu gọi làm chậm lại quá trình phát triển AI. Ông Huang cho rằng các đạo luật an toàn AI mới là không cần thiết, trong khi Zuckerberg khẳng định chính áp lực cạnh tranh trên thị trường sẽ thúc đẩy các phòng thí nghiệm AI tự giác hướng tới sự an toàn.

Trái ngược với quan điểm của các lãnh đạo công nghệ, phía cơ quan quản lý Mỹ tiếp tục cảnh giác. Chủ tịch Ủy ban Thương mại Liên bang (FTC) đã lên tiếng cảnh báo việc miễn trừ chống độc quyền cho các công ty AI – động thái diễn ra sau khi startup Anthropic đề xuất một cơ chế miễn trừ vì mục tiêu an toàn. Cuộc giằng co giữa một bên là áp lực tài chính từ các khoản đầu tư nghìn tỷ USD và một bên là yêu cầu kiểm soát rủi ro an toàn đang định hình rõ nét tương lai của ngành công nghiệp AI toàn cầu.