Năm 2026: Làn sóng cắt giảm nhân viên vì AI tàn phá ngành công nghệ

Sóng cắt giảm quy mô chưa từng có

Năm 2026 đang trở thành giai đoạn biến động lớn cho ngành công nghệ toàn cầu. Theo báo cáo mới nhất, Microsoft vừa công bố cắt giảm 4.800 nhân viên (2,1% lực lượng lao động toàn cầu) vào tháng 4-5. Công ty cho rằng những vị trí này "sẽ không được thay thế bằng AI", nhưng công nhân họ thừa nhận rằng "AI đang thay đổi cách làm việc" và tự động hóa nhiều công việc hàng ngày. Đây chỉ là một trong những tuyên bố cắt giảm tiếp nối nhau, phản ánh một xu hướng mang tính hệ thống trong ngành.

Toàn bộ bộ máy công nghệ rung chuyển

Danh sách các công ty lớn cắt giảm nhân sự là dài đủ dang dở. Oracle tiết lộ vào ngày 22 tháng 6 rằng đã giảm 21.000 nhân viên trong 12 tháng qua, tương đương 13% lực lượng lao động, với AI được nêu là một trong những nguyên nhân. GitLab cắt khoảng 350 nhân viên (14% nhân sự) ngày 3 tháng 6 để tái đầu tư vào hạ tầng AI và xử lý lượng giao thông tăng đột biến từ các workflow liên quan đến AI. CEO Bill Staples cho biết công ty đang tiến hành "xây dựng lại toàn bộ hệ thống cơ bản" nhằm đáp ứng nhu cầu tăng trưởng "100 lần" và sẽ rút khỏi 22 quốc gia.

Meta cắt giảm 8.000 nhân viên (10% lực lượng lao động) vào ngày 20-21 tháng 5, trong khi chuyển 7.000 nhân viên sang các vai trò liên quan đến AI. Intuit cắt 3.000 công việc (17% nhân sự) ngày 20 tháng 5. Cisco tuyên bố cắt gần 4.000 việc (5% lực lượng) ngày 14 tháng 5 mặc dù báo cáo lợi nhuận và doanh số tốt hơn kỳ vọng. Cloudflare cắt khoảng 20% lực lượng (1.100 người) ngày 7-8 tháng 5, trong khi đạt doanh thu quý cao nhất lịch sử là 639,8 triệu USD. PayPal công bố cắt khoảng 20% lực lượng (4.500+ việc) trong hai đến ba năm tới. Snap cắt 16% lực lượng toàn cầu (khoảng 1.000 nhân viên) ngày 16 tháng 4. Coinbase cắt 700 nhân viên (14% nhân sự) ngày 5 tháng 5.

Google âm thầm cắt nhân viên trong phòng ban Cloud, giảm 35% số lượng quản lý giám sát các đội nhỏ, mặc dù doanh thu Cloud tăng 63% vượt mức 20 tỷ USD lần đầu tiên, và danh mục dự án gần như tăng gấp đôi lên hơn 460 tỷ USD. General Motors giảm 500-600 việc (chủ yếu là công việc IT tại Austin và Warren) vào ngày 12 tháng 5.

Thống kê ngành: gần 120.000 việc mất trong 2026

Theo Layoffs.fyi, một nền tảng theo dõi cắt giảm nhân sự từ năm 2020, khoảng 120.000 công việc công nghệ đã bị cắt giảm trong 2026 tính đến thời điểm hiện tại. Tháng 5 được ghi nhận là tháng có số lượng cắt giảm cao nhất trong nhiều năm qua, với AI được trích dẫn là lý do phổ biến nhất theo công ty tư vấn chuyên về nhân sự Challenger, Gray & Christmas. Điều đáng chú ý là nhiều công ty công bố những con số doanh thu kỷ lục song song với các quyết định cắt giảm lực lượng lao động quy mô lớn.

Câu hỏi lớn hơn phía sau bài toán

Mẫu số chung qua tất cả những quyết định này là một mâu thuẫn rõ ràng: các công ty báo cáo doanh thu cao nhất mọi thời đại nhưng vẫn cắt giảm nhân viên với lý do AI. Các CEO, từ Mark Zuckerberg (Meta) đến Enrique Lores (PayPal), tuyên bố rằng AI "thay đổi tốc độ làm việc" và cho phép các kỹ sư "hoàn thành trong vài ngày những gì trước đây mất cả tuần". Tuy nhiên, một số chuyên gia nghi ngờ rằng AI chỉ là lý do được công khai, trong khi mục tiêu thực sự có thể liên quan đến thực tế rằng nhiều công ty tuyển dụng quá mức trong thời kỳ bùng nổ đại dịch COVID-19.

Tác động đến thị trường lao động và ngành công nghệ Việt

Xu hướng này có ý nghĩa sâu rộng đối với cộng đồng công nghệ toàn cầu, trong đó có Việt Nam. Làn sóng cắt giảm tại các đại công ty công nghệ có thể ảnh hưởng đến cơ hội việc làm của các lập trình viên, kỹ sư Việt Nam muốn làm việc cho những tập đoàn này, hoặc nhận quy trình ngoài khơi từ chúng. Đồng thời, nó cũng đặt ra câu hỏi về cách thức các công ty công nghệ định giá trị con người của họ khi AI trở thành công cụ chủ yếu, và liệu chiến lược dài hạn này có thực sự bền vững hay không.