Cuộc chiến chính sách xe tự lái giữa Uber và Waymo ở Washington D.C.

Hai ông lớn công nghệ "đấu tranh" vì quyền vận hành xe tự lái

Cuộc xung đột giữa Uber và Waymo về quy định xe tự lái ở Washington D.C. đang leo thang. Mối quan hệ đối tác giữa hai công ty đã bắt đầu xuống dốc, và tại một phiên họp của Hội đồng thành phố Washington vào thứ hai vừa qua, sự căng thẳng này đã biến thành cuộc tranh cãi công khai và rõ ràng. Cuộc họp này tập hợp đại diện từ Lyft, Tesla, Uber, Waymo cùng các nhóm hoạt động vì quyền lợi người khuyết tật, cơ quan an toàn giao thông, công đoàn lao động và các tổ chức nghiên cứu. Ở trung tâm của tranh chấp là một dự luật sắp được bỏ phiếu sẽ cho phép xe tự lái hoạt động trong thủ đô nước Mỹ.

Những yêu cầu khắt khe và vị thế khác nhau

Dự luật Washington D.C. đặt ra những yêu cầu khá nghiêm ngặt đối với các nhà phát triển xe tự lái: phải hoàn thành 180 ngày kiểm thử với 250.000 dặm lái thử nghiệm (tương đương khoảng 400.000 km), cộng với khoản phí nộp đơn 1 triệu đô la Mỹ, phí cấp phép vận hành 5 triệu đô la, và một khoản thuế vận hành 0,15 đô la cho mỗi dặm. Tuy nhiên, những yêu cầu này là chìa khóa để hiểu rõ lập trường của mỗi bên.

Waymo là một trong số ít công ty ủng hộ dự luật. Lý do rất rõ ràng: công ty đã thử nghiệm xe tự lái của mình với các nhân viên lái an toàn tại Washington D.C., và đã vượt quá cả yêu cầu 180 ngày lẫn 250.000 dặm. Điều này có nghĩa rằng nếu dự luật được thông qua đúng như hiện tại, Waymo sẽ có ít nhất sáu tháng dẫn trước các đối thủ khác.

Ngược lại, Uber kịch liệt phản đối. Công ty lập luận rằng dự luật này sẽ làm mất việc của hàng ngàn tài xế gọi xe chuyên nghiệp, đồng thời trao cho Waymo độc quyền thực tế trên thị trường. Thay vào đó, Uber đề xuất một mô hình lai ghép: các xe tự lái phải hoạt động trên các nền tảng gọi xe cùng với tài xế con người. Mặc dù ý tưởng này hấp dẫn về mặt lý thuyết, nhưng các nguồn tin trong ngành cho biết nó có ít cơ hội trở thành luật. Tesla cũng bày tỏ quan ngại, với cố vấn chính sách India Herdman phát biểu lo lắng về các yêu cầu kiểm thử 180 ngày, phí nộp đơn 1 triệu đô la, phí cấp phép 5 triệu đô la, và thuế 0,15 đô la mỗi dặm. Tesla, cùng với các công ty khác, cho rằng những dặm kiểm thử từ các nơi khác nên được tính vào tiêu chí của Washington D.C.

Tầm quan trọng của tuyên bố chính sách

Cuộc tranh chấp này phản ánh một thực tế lớn hơn trong ngành công nghệ xe tự lái: ai sẽ kiểm soát tương lai của vận tải đô thị. Mối quan hệ giữa Uber và Waymo, một lúc nào đó được coi là một sự kết hợp chiến lược hứa hẹn, giờ đây đã phát triển sang các khía cạnh chính trị. Bản chất của cuộc chiến này không chỉ về công nghệ hay tiền bạc, mà về cách luật pháp sẽ định hình một thị trường hoàn toàn mới. Washington D.C. đang trở thành tiền lệ cho các thành phố khác trên cả nước sẽ cân nhắc các quy định tương tự.

Ảnh hưởng tới tương lai giao thông

Kết quả của cuộc tranh chấp này sẽ có ý nghĩa rộng lớn. Nếu dự luật được thông qua như dự tính, Waymo sẽ có lợi thế lớn, nhưng điều đó cũng có thể chặn các công ty khác như Tesla và các nhà phát triển mới nổi khác. Mô hình lai ghép của Uber, dù không được kỳ vọng trở thành luật, phản ánh một lo ngại hợp lệ về tác động việc làm. Đối với các nước như Việt Nam, cuộc chiến chính sách này ở Hoa Kỳ sẽ là một bài học quý giá khi các thành phố lớn bắt đầu xem xét các quy định tương tự cho công nghệ xe tự lái. Câu hỏi không chỉ là liệu công nghệ có an toàn hay không, mà là ai sẽ được phép sử dụng nó, và dưới những điều kiện nào.