Cơn sốt robot hình người đẩy lượng cung ứng cánh tay cobot tăng vọt hơn 8 lần

Làn sóng gia công phần cứng khi các hãng dồn lực cho AI

Sự bùng nổ trong hoạt động nghiên cứu và sản xuất robot hình người (humanoid robot) đang mở ra một thị trường béo bở cho mảng cánh tay robot cộng tác (cobot). Báo cáo mới nhất từ công ty nghiên cứu thị trường tự động hóa Interact Analysis chỉ ra rằng lượng linh kiện cobot cung cấp cho các nhà sản xuất robot hình người sẽ tăng hơn 8 lần trong năm 2026. Cụ thể, lượng xuất xưởng cobot toàn cầu phục vụ mục đích này ước tính nhảy vọt từ 5.000 đơn vị vào năm 2025 lên hơn 43.000 đơn vị vào năm 2026.

Nguyên nhân chính dẫn tới cú hích này là sự chuyển dịch chiến lược từ phía các nhà phát triển robot. Thay vì tự chế tạo toàn bộ phần cứng in-house từ đầu, các công ty đang ưu tiên nguồn lực cho việc xây dựng thuật toán, mô hình AI và phần mềm ứng dụng, đồng thời tìm kiếm các giải pháp phần cứng đã hoàn thiện trên thị trường.

Động lực tăng trưởng và lợi thế chuỗi cung ứng của Trung Quốc

Theo Mike Yang, chuyên gia phân tích thị trường tại Interact Analysis, nhu cầu về cánh tay cobot đang tăng mạnh trong cả môi trường nhà máy, logistics — những nơi đòi hỏi độ tin cậy và tính lặp lại cao — lẫn các dự án mở rộng quy mô nghiên cứu và thu thập dữ liệu hành động. Những đối tượng hưởng lợi trực tiếp nhất bao gồm các nhà cung cấp cánh tay cobot hoàn chỉnh (đặc biệt là loại 7 bậc tự do - 7-axis) và các đơn vị sản xuất bộ truyền động khớp nối (joint actuator). Cánh tay 7 trục mang lại khả năng kiểm soát lực chính xác, độ bền cao và sẵn sàng đưa vào dây chuyền thương mại ngay lập tức.

Về địa lý, Trung Quốc được dự báo sẽ chiếm phần lớn thị phần cung ứng cobot cho mảng robot hình người. Quốc gia này vừa là trung tâm sản xuất humanoid lớn, vừa sở hữu chuỗi liên kết chặt chẽ giữa các nhà sản xuất robot, nhà cung ứng cobot và xưởng linh kiện phụ trợ. Sự gần gũi này giúp rút ngắn chu kỳ thử nghiệm, phản hồi và chuyển đổi từ nguyên mẫu sang sản xuất hàng loạt với chi phí cạnh tranh.

Tuy nhiên, áp lực đa dạng hóa chuỗi cung ứng và căng thẳng địa chính trị — tiêu biểu là lệnh cấm của Mỹ đối với robot và linh kiện có nguồn gốc từ Trung Quốc — cũng đang mở ra cơ hội lớn cho các nhà cung ứng ngoài Trung Quốc. Về mặt tài chính, Interact Analysis ước tính đến năm 2030, mảng ứng dụng cho robot hình người có thể đóng góp từ 10% đến 30% tổng doanh thu của các nhà cung cấp cobot. Dù không xảy ra tình trạng thiếu hụt nguồn cung trên diện rộng, các loại cánh tay cobot hiệu năng cao đã được kiểm chứng có thể sẽ đối mặt với tình trạng kéo dài thời gian giao hàng do nhu cầu tăng quá nhanh.

Lằn ranh mờ nhạt giữa cobot và robot hình người

Sự giao thoa ngày càng lớn giữa hai lĩnh vực đặt ra câu hỏi về cách định vị thị trường. Giáo sư robot học Bram Vanderborght tại Đại học Vrije Universiteit Brussel (Bỉ), đồng thời là nhà sáng lập các startup CoEra và AILOS Robotics, nhận định không nên xem cobot và robot hình người là hai sản phẩm đối đầu. Về bản chất kỹ thuật, một robot hình người thực chất chính là các cánh tay robot được gắn lên một nền tảng di động có chân hoặc bánh xe.

Điểm khác biệt cốt lõi trong ngành hiện nay không nằm ở hình dáng bên ngoài, mà là ranh giới giữa những cỗ máy an toàn khi đứng cạnh con người và hệ thống công nghiệp truyền thống tối ưu cho tốc độ. Trong quá khứ, cobot thường phải giảm tốc độ vận hành để đảm bảo an toàn va chạm, khiến năng suất bị hạn chế so với robot công nghiệp đặt trong lồng bảo vệ. Theo GS. Vanderborght, thách thức lớn nhất của ngành trong thời gian tới là xóa bỏ sự đánh đổi này: chế tạo ra những cánh tay robot vừa đạt tốc độ cao của robot công nghiệp, vừa đảm bảo an toàn tuyệt đối của cobot để phục vụ cho các thế hệ robot hình người tiếp theo.