Lãnh đạo Insight Partners: Đa dạng hóa danh mục AI thay vì tất tay vào OpenAI hay Anthropic

Devin Parekh và góc nhìn khác biệt tại Thung lũng Silicon

Trong làn sóng bùng nổ của trí tuệ nhân tạo, phần lớn các quỹ đầu tư mạo hiểm hàng đầu tại Thung lũng Silicon đang dồn toàn lực vào cuộc đua giành giật cổ phần tại những phòng thí nghiệm mô hình nền tảng như OpenAI hay Anthropic. Tuy nhiên, Insight Partners – một trong những thế lực đầu tư mạo hiểm lớn nhất thế giới với khối tài sản quản lý lên tới 90 tỷ USD – lại chọn cho mình một hướng đi thận trọng và thực dụng hơn.

Xuất hiện tại sự kiện StrictlyVC do TechCrunch tổ chức vào tối thứ Năm vừa qua tại New York, ông Devin Parekh, người đã đồng hành và điều hành Insight Partners suốt 26 năm, đã thẳng thắn bộc bạch về triết lý đầu tư ngược dòng của quỹ. Trái ngược với nhiều nhà đầu tư mạo hiểm thích gây chú ý trên mạng xã hội X hay các chương trình podcast, Insight Partners giữ phong cách kín tiếng. Thay vì cuốn theo cơn sốt định giá đang lặp lại kịch bản của năm 2021, quỹ chọn tập trung vào giá trị cốt lõi, đa dạng hóa danh mục và đặt câu hỏi về tính khả thi thương mại của nhiều xu hướng công nghệ nóng sốt, bao gồm cả robot và trí tuệ thể chất (physical AI).

Đa dạng hóa danh mục, tránh bẫy định giá và hoài nghi về robot hình người

Dù nắm giữ cổ phần ở cả hai đối thủ truyền kiếp là OpenAI và Anthropic, Devin Parekh giải thích rằng đây là các khoản đầu tư giai đoạn muộn (late-stage). Ở vị thế này, quỹ không giữ ghế trong hội đồng quản trị hay can thiệp quản trị trực tiếp, do đó không vi phạm các xung đột lợi ích cốt lõi như ở vòng Series A hay Series B. Ban đầu, Insight nhìn nhận OpenAI là thế lực áp đảo ở mảng người dùng cá nhân (consumer), trong khi Anthropic có chiến lược doanh nghiệp rõ ràng, dẫu ranh giới này đang dịch chuyển liên tục theo thời gian.

Chia sẻ về bức tranh thị trường, Parekh chỉ ra rằng các vòng gọi vốn AI hiện nay diễn ra quá nhanh khiến mức định giá tăng vọt nhưng lại không đi kèm dữ liệu chứng minh sự giảm thiểu rủi ro kinh doanh. Tình trạng này khiến nhiều quỹ phải trả giá đắt tương tự đỉnh bong bóng công nghệ năm 2021. Để ứng phó, Insight Partners ưu tiên tham gia từ các vòng sớm hơn bằng những tấm séc vừa phải, khoảng 20 đến 25 triệu USD thay vì chi ngay 500 triệu USD, sau đó tiếp tục rót thêm vốn vào các công ty bộc lộ năng lực tăng trưởng vượt trội. Bài học này từng mang lại thành công vang dội cho quỹ với Wiz, khi họ dẫn đầu vòng Series A rồi liên tục tăng tỷ lệ sở hữu.

Đáng chú ý, Parekh tỏ ra hoài nghi đối với làn sóng đổ tiền vào trí tuệ nhân tạo thể chất (physical AI) và robot học ở thời điểm hiện tại. Ông thẳng thắn nhận định phần lớn các công ty robot hình người lúc này vẫn chỉ dừng lại ở mức "dự án nghiên cứu khoa học" (science projects). Đầu tư vào mảng này đồng nghĩa với việc phải chịu rủi ro kép: vừa cược vào thời điểm robot được thị trường đón nhận rộng rãi, vừa phải cược xem liệu viễn cảnh đó có thực sự diễn ra hay không. Dù người con trai 23 tuổi của ông – cũng là một nhà đầu tư mạo hiểm – khẳng định đây là lĩnh vực hấp dẫn nhất hiện nay, Parekh khẳng định Insight vẫn giữ thái độ quan sát chứ chưa vội vàng xuống tiền.

Bên cạnh đó, vị lãnh đạo cũng cởi mở thừa nhận những thất bại trên bàn đàm phán, điển hình là việc hụt mất thương vụ Legora, một startup công nghệ pháp lý ứng dụng AI nhiều triển vọng tại Stockholm (Thụy Điển), vào tay General Catalyst. Dẫu vậy, ông nhấn mạnh thị trường AI theo từng trục dọc ngành (vertical AI) như tài chính, y tế hay pháp lý có sự phân bổ nhân tài đa dạng trên toàn cầu, không hoàn toàn bị bó hẹp tại San Francisco như hạ tầng AI thuần túy.

Bức tranh vốn AI: Cuộc chiến tập trung dòng tiền và bài toán dài hạn

Nhìn ra toàn cảnh thị trường trong nửa đầu năm nay, OpenAI và Anthropic đã hút về gần một nửa tổng số tiền đầu tư mạo hiểm toàn cầu. Điều này phản ánh xu hướng tập trung vốn cực đoan, khi một số quỹ mạo hiểm mới thành lập sẵn sàng dùng tới 35% đến 40% quy mô quỹ chỉ để rót vào một trong hai cái tên này nhằm thu hút nhà đầu tư góp vốn (LP).

Tuy nhiên, với góc nhìn của một quỹ đang vận hành quỹ đầu tư thứ 13, Parekh cho rằng lịch sử ngành đầu tư mạo hiểm luôn tưởng thưởng cho những chiến lược đa dạng hóa dài hạn. Dù việc dồn 25% danh mục vào Anthropic lúc này có thể giúp tỷ suất sinh lời ngắn hạn trông rất hào nhoáng, nhưng dữ liệu qua các chu kỳ kinh tế lại không ủng hộ sự tập trung rủi ro quá mức. Ngoại trừ một vài ngoại lệ vận hành xuất sắc như Founders Fund hay Thrive Capital, bài toán cốt lõi của đầu tư mạo hiểm vẫn là kiểm soát rủi ro và tìm kiếm cơ hội mang lại giá trị thực tiễn cho đời sống, như cách AI đang được ứng dụng hiệu quả trong xử lý dữ liệu bệnh án y tế thay vì chỉ mải mê chạy theo các mô hình tốn kém.