Trường học thông minh và hội chợ robot hoành tráng tại Thượng Hải: Cảnh báo xu hướng AI và robot của Trung Quốc

Khởi đầu: AI vào lớp học và robot “carnival” tại Thượng Hải

Trong bản tin hằng ngày “The Download” ngày 25‑8‑2026, MIT Technology Review vừa đưa tin về hai xu hướng công nghệ đang thu hút sự chú ý toàn cầu. Ở Hoa Kỳ, các nhà giáo dục đang tìm cách tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) một cách thông minh vào quá trình dạy‑học; trong khi ở Trung Quốc, một “carnival” robot hoành tráng được tổ chức ngay bên ngoài Thượng Hải, nơi những robot hình người biểu diễn võ thuật và các pha nhào lộn gây sốt khán giả. Hai câu chuyện này cho thấy AI và robot đang dần trở thành “đối tác” trong giáo dục và giải trí, đồng thời phản ánh chiến lược quốc gia của các nước trong việc đưa công nghệ mới vào đời sống thường ngày.

Chi tiết cụ thể: Cách các trường học Mỹ triển khai AI và hội chợ robot quy mô lớn ở Thượng Hải

AI trong lớp học – Trường Cheshire Academy (Massachusetts)

• Thách thức ban đầu: Khi chat‑bot AI như ChatGPT xuất hiện, học sinh nhanh chóng tải các ứng dụng vào điện thoại để “đánh bại” mọi bài tập trong vài giây. Các tổ chức từ OpenAI tới UNESCO đã khuyến khích việc sử dụng AI trong giáo dục, nhưng nhiều giáo viên vẫn chưa biết cách kiểm soát.
• Giải pháp của Cheshire Academy: Trường đã triển khai chương trình đào tạo cho giáo viên về “kỹ thuật chung” trong việc khai thác AI, thay vì chỉ giới hạn vào một công cụ cụ thể. Nhờ đó, giáo viên có thể tự tin sử dụng AI để chuẩn bị tài liệu giảng dạy, tạo đề thi, hoặc thậm chí viết bản tóm tắt nội dung bài học.
• Hệ thống “đèn giao thông”: Một giáo viên tại trường đã phát triển một hệ thống màu sắc (đèn đỏ, vàng, xanh) để chỉ dẫn học sinh khi nào được phép dùng AI trong các bài tập. Đèn xanh cho phép sử dụng AI để hỗ trợ sáng tạo, đèn vàng yêu cầu kiểm tra lại kết quả, còn đèn đỏ cấm hoàn toàn việc dùng AI.
• Nền tảng AI dành cho giáo viên: Trường còn thử nghiệm một nền tảng AI chuyên dụng, giúp giáo viên quản lý, theo dõi và đánh giá việc sử dụng AI của học sinh. Peter Hall, biên tập viên của “Making AI Work”, đã mô tả chi tiết quy trình này và khuyến khích các trường khác học hỏi.

“Robot Carnival” ở ngoại ô Thượng Hải

• Khung cảnh sự kiện: Dưới mái lều chính, một robot hình người mặc áo kim loại lấp lánh biểu diễn “drunken boxing” – một kiểu võ thuật “nước rượu” nổi tiếng. Đồng thời, một robot khác thực hiện cú nhào lộn xuôi để thu hút khán giả. Người xem liên tục hô to: “More, more, more!” (“Thêm nữa, thêm nữa!”).
• Số liệu sản xuất robot: Năm 2025, toàn cầu đã giao giao hơn 13.000 robot hai tay, hai chân; trong đó gần 90 % được sản xuất tại Trung Quốc, khẳng định vị thế dẫn đầu của nước này trong lĩnh vực robot công nghiệp và dịch vụ.
• Mục tiêu chiến lược: Những buổi trình diễn như vậy không chỉ là giải trí mà còn là công cụ “giáo dục công chúng”, giúp người dân trải nghiệm robot gần gũi hơn. You Xiaoying, phóng viên của MIT Technology Review, nhấn mạnh rằng việc tiếp xúc trực tiếp với robot là yếu tố quan trọng, nhất là khi tiến trình phát triển robot hình người ở các nước khác vẫn còn chậm.
• Liên quan tới ấn phẩm in: Sự kiện được đưa vào số tiếp theo của tạp chí in của MIT Technology Review, tập trung vào chủ đề “trẻ em”, nhằm khơi gợi sự tò mò và hứng thú của thế hệ trẻ đối với công nghệ robot.

Bối cảnh và so sánh: AI trong giáo dục và robot ở Trung Quốc trong bức tranh toàn cầu

Việc các trường Mỹ như Cheshire Academy thử nghiệm các công cụ AI phản ánh một xu hướng toàn cầu: các cơ sở giáo dục đang chuyển từ “cấm” sang “hướng dẫn” sử dụng AI, nhằm tận dụng lợi thế của công nghệ trong việc cá nhân hoá học tập và giảm tải công việc chuẩn bị tài liệu. Đồng thời, các tổ chức quốc tế như UNESCO đang đưa ra các khuyến nghị để giáo viên được trang bị kiến thức cần thiết, tránh việc học sinh lạm dụng AI để gian lận.

Ngược lại, Trung Quốc đang đẩy mạnh việc tích hợp robot vào đời sống công cộng, không chỉ trong nhà máy mà còn trong các sự kiện công cộng như “robot carnival”. Với 90 % robot toàn cầu được sản xuất trong nước, Trung Quốc không chỉ chiếm ưu thế về số lượng mà còn tạo ra một “vòng tròn” trải nghiệm người tiêu dùng, giúp người dân quen thuộc hơn với robot hình người – một bước quan trọng để mở rộng thị trường robot dịch vụ trong tương lai.

Trong khi các nước phương Tây tập trung vào khung pháp lý và đạo đức khi đưa AI vào lớp học, Trung Quốc lại tập trung vào việc “đưa robot vào mắt người” qua các buổi biểu diễn quy mô lớn. Hai hướng đi này đều hướng tới mục tiêu chung: biến AI và robot thành phần không thể thiếu của xã hội hiện đại, nhưng cách tiếp cận và tốc độ triển khai lại khác nhau đáng kể. Các xu hướng này cho thấy, dù ở bất kỳ khu vực nào, công nghệ đang dần xâm nhập sâu vào mọi mặt của đời sống, từ giáo dục tới giải trí, và sẽ tiếp tục định hình lại cách chúng ta học hỏi và tương tác trong những năm tới.