Tesla ra mắt Cybercab robotaxi không vô lăng, chỉ dùng camera – Liệu triết lý của Elon Musk có thành công?

Giới thiệu sự kiện

Vào ngày 2 tháng 9 năm 2026, Tesla công bố chính thức đưa Cybercab – phiên bản robotaxi không vô lăng, không có các cảm biến phụ trợ như lidar hay radar – vào hoạt động thương mại tại Austin, Texas. Đây là lần đầu tiên xe tự lái “camera‑only” của công ty, được điều khiển bằng phần mềm Full Self‑Driving (FSD) đã được chỉnh sửa, được giám sát bởi các nhân viên điều khiển từ xa, thực tế ra mắt sau gần hai năm kể từ khi Elon Musk lần đầu giới thiệu mẫu xe hai chỗ với cửa cánh chim và không có vô lăng vào năm 2024.

Chi tiết triển khai

Cybercab được xây dựng trên nền tảng FSD, vốn hiện đang là tính năng hỗ trợ lái cấp 2 (Level 2) cho hàng triệu xe Tesla trên khắp thế giới và yêu cầu người lái luôn giám sát. Trong mô hình robotaxi, Tesla sẽ thay người lái bằng các “operator” ngồi tại trung tâm điều khiển, có khả năng can thiệp ngay khi hệ thống gặp sự cố. Theo báo cáo, FSD và Autopilot đã liên quan đến hàng chục vụ tai nạn chết người và hàng nghìn vụ va chạm, vì vậy việc chuyển sang mô hình không có người lái thực tế đặt ra câu hỏi lớn về an toàn và trách nhiệm pháp lý: nếu có sự cố, Tesla sẽ phải chịu trách nhiệm pháp lý hoàn toàn, thay vì đổ lỗi cho tài xế như trong quá khứ.

Triết lý của Musk – “camera‑only, không cần lidar” – đã được ông công khai lần đầu tại sự kiện “Autonomy Day” năm 2019, khi ông gọi lidar là “fool’s errand” (một công việc vô ích) và cho rằng “ai dựa vào lidar đều sẽ thất bại”. Năm 2022, Tesla thậm chí còn loại bỏ radar khỏi hệ thống cảm biến, mặc dù các kỹ sư nội bộ đã cảnh báo rằng việc thiếu radar có thể khiến xe gặp khó khăn trong điều kiện mưa gió hoặc ánh sáng mạnh, dẫn đến lỗi nhận dạng và tai nạn. Tuy nhiên, Musk vẫn kiên quyết giữ nguyên quan điểm rằng mắt người – tức là camera – là đủ để xe tự lái đưa ra quyết định.

Cybercab không chỉ loại bỏ lidar và radar, mà còn bỏ qua các bộ phận truyền thống như vô lăng, bàn đạp và gương chiếu hậu. Công ty cho rằng việc này sẽ tăng không gian nội thất, giảm trọng lượng và chi phí sản xuất, giúp giá bán dưới 30 nghìn USD – con số Musk hứa hẹn tại sự kiện “We, Robot” năm 2024. Để thực hiện điều này, Tesla cần được miễn trừ các quy định an toàn liên bang yêu cầu xe phải có vô lăng và bàn đạp. Nếu tự chứng nhận, Tesla có thể gặp rắc rối tương tự như Zoox (công ty thuộc Amazon) đã trải qua vài năm trước khi cuối cùng nhận được miễn trừ với nhiều điều kiện.

Bối cảnh và so sánh

Triết lý “camera‑only” của Tesla đang đi ngược lại xu hướng của hầu hết các đối thủ trong ngành. Waymo, nhà tiên phong của Google, vẫn duy trì việc lắp đặt lidar, radar và camera, và hiện đang vận hành hơn 4.000 xe không người lái tại 14 thành phố ở Mỹ – là quy mô triển khai robotaxi lớn nhất trên thế giới. Đối với Waymo, co‑CEO Dmitri Dolgov cho biết, “các cảm biến yếu sẽ làm cho đường cong an toàn dốc xuống quá sớm”; tức là chỉ dùng camera sẽ không đủ để đạt mức an toàn vượt trội hơn con người. Dolgov thừa nhận camera đã đủ để mô phỏng hành vi lái xe của người, nhưng để đạt “siêu nhân” trong an toàn thì cần kết hợp nhiều loại cảm biến.

Việc Tesla cắt giảm chi phí bằng cách bỏ các cảm biến và bộ phận truyền thống có thể giúp công ty đưa ra thị trường nhanh hơn và giá rẻ hơn so với Waymo. Tuy nhiên, thiếu lidar và radar khiến Cybercab dễ bị ảnh hưởng bởi ánh sáng mạnh, mưa, sương mù và các điều kiện thời tiết xấu – những yếu tố mà lidar và radar thường xuyên vượt qua. Ngoài ra, việc không có bất kỳ cơ chế “fallback” vật lý nào (vô lăng, bàn đạp) cũng làm tăng rủi ro nếu hệ thống AI gặp lỗi.

Trong bối cảnh các nhà sản xuất ô tô và công ty công nghệ đang đầu tư mạnh vào robotaxi, quyết định của Tesla là một “cược lớn” – vừa là cơ hội để chiếm thị phần nhanh chóng, vừa là thách thức lớn về an toàn và pháp lý. Thời gian sẽ trả lời liệu triết lý độc đáo của Elon Musk có thể thực sự thay đổi cục diện robotaxi, hay sẽ chỉ là một bước thử nghiệm đầy rủi ro.