Sam Altman đề xuất tặng 5% cổ phần OpenAI cho quỹ chủ quyền Mỹ

Đề xuất gây sức ép chính trị

Theo Financial Times, CEO OpenAI Sam Altman đã đề xuất một ý tưởng táo bạo: tặng 5% cổ phần của công ty cho một quỹ chủ quyền của Mỹ. Động thái này được cho là nhằm giải quyết sự phản đối từ cộng đồng chính trị và duy trì mối quan hệ tốt với chính quyền Biden-Harris. Các công ty AI khác cũng được kỳ vọng sẽ đưa ra những đề xuất tương tự về chia sẻ cổ phần.

Đây không phải là ý tưởng mới của Altman. Vào tháng 6, hãng tin CNBC đã đưa tin về những cuộc thảo luận sơ bộ giữa các nhà lãnh đạo công nghệ và Tổng thống Trump, trong đó nêu khái niệm cho phép công chúng Mỹ trở thành "đối tác" với các công ty công nghệ thông qua việc chia sẻ lợi nhuận. Lúc bấy giờ, quy mô cụ thể của đề xuất vẫn chưa được xác định rõ.

Quỹ AI công cộng: từ lý thuyết đến thực hành

Khái niệm quỹ AI công cộng không mới đối với Altman. Năm nay, OpenAI đã công bố một bài báo chính sách mang tên "Industrial Policy for the Intelligence Age", đề xuất thành lập một quỹ công cộng có thể đầu tư trực tiếp vào các phòng thí nghiệm AI và các công ty triển khai công nghệ này. Theo đó, lợi nhuận từ quỹ sẽ được phân phối trực tiếp đến người dân, giúp nhiều người tham gia vào thành quả của sự phát triển do AI thúc đẩy, bất kể điều kiện kinh tế hay tiếp cận vốn ban đầu của họ.

Tuy nhiên, con đường từ lý thuyết đến hiện thực còn đầy gian nan. Theo báo cáo, bất kỳ hành động chính thức nào cũng sẽ cần phải được Quốc hội phê duyệt, điều này sẽ làm phức tạp đáng kể quá trình thực hiện.

Sự cạnh tranh từ phía Quốc hội

Không chỉ OpenAI có ý tưởng về quỹ AI công cộng. Vào tháng 6, Thượng nghị sĩ Bernie Sanders (độc lập, Vermont) đã đề xuất một phiên bản "mạnh mẽ" hơn: một dự luật gọi là "American AI Sovereign Wealth Fund Act", yêu cầu đánh thuế một lần 50% trên cổ phần của các công ty AI. Các cổ phần thu thập được sẽ được gửi vào quỹ chủ quyền công cộng.

Dự luật của Sanders áp dụng cho tất cả các công ty AI đủ "quan trọng về hệ thống" – bao gồm cả những công ty hoạt động trong lĩnh vực trung tâm dữ liệu, cơ sở hạ tầng hoặc robotics. Để tránh bị áp dụng, các tập đoàn lớn như Google hay SpaceX có thể tách riêng các bộ phận không liên quan tới AI. Tuy nhiên, cho đến nay, dự luật này vẫn chưa được đưa lên các ủy ban quốc hội xem xét.

Những câu hỏi chưa có lời trả lời

Mặc dù OpenAI đã trình bày ý tưởng chi tiết hơn, nhưng nhiều chi tiết cụ thể vẫn còn mơ hồ. Cách quỹ sẽ được quản lý, quyền biểu quyết của công chúng như thế nào, và liệu OpenAI cũng như các công ty khác có thực sự sẵn sàng từ bỏ 5% cổ phần – một khoản không nhỏ – vẫn chưa được làm sáng tỏ. Cuộc đàm phán vẫn đang ở giai đoạn sơ khai, và rõ ràng là khoảng cách giữa ý tưởng và hiện thực còn rất xa.