OpenAI đối mặt 30 vụ kiện mới cáo buộc hỗ trợ vụ xả súng trường học Tumbler Ridge

Sự kiện chính

Vào ngày 2 tháng 9 năm 2026, báo The Verge đưa tin về việc OpenAI và giám đốc điều hành Sam Altman đang phải đối mặt với 30 vụ kiện mới được nộp tại tòa án liên bang California. Các nguyên đơn – bao gồm học sinh, giáo viên và hiệu trưởng của trường trung học Tumbler Ridge ở Canada – cáo buộc công ty cung cấp “sự hỗ trợ và khuyến khích đáng kể” cho nghi can thực hiện vụ xả súng kinh hoàng tại trường vào năm 2023. Đây là làn sóng kiện tụng mới, tiếp nối các vụ kiện do các gia đình nạn nhân đưa ra vào tháng 4 năm trước.

Các vụ kiện và cáo buộc chi tiết

Các vụ kiện được nộp vào thứ Wednesday (ngày 30 tháng 8 2026) tại tòa án liên bang bang California, trong đó các nguyên đơn yêu cầu OpenAI bồi thường thiệt hại do công ty không thực hiện biện pháp ngăn chặn khi hệ thống tự động của ChatGPT phát hiện các đoạn hội thoại liên quan đến bạo lực súng của nghi can Jesse Van Rootselaar. Theo các tài liệu khởi kiện, vào khoảng tháng đầu 2023, hệ thống kiểm duyệt tự động của OpenAI đã đánh dấu một loạt tin nhắn mà Van Rootselaar trao đổi với ChatGPT về việc mua và sử dụng súng. Đội ngũ an toàn nội bộ đã đề xuất ngay lập tức liên hệ với cơ quan chức năng Canada, nhưng quyết định cuối cùng lại bị hoãn lại.

Cụ thể, các nguyên đơn cho rằng Chris Lehane – Giám đốc phụ trách quan hệ toàn cầu của OpenAI – đã tham gia vào quyết định giữ im lặng, lý do “bảo vệ danh tiếng và lợi nhuận” của công ty. Họ khẳng định rằng OpenAI không chỉ không báo cáo cho cơ quan chức năng mà còn “vô tình” cho phép nghi can tiếp tục sử dụng ChatGPT bằng cách chỉ “vô hiệu hoá” tài khoản cũ thay vì thực hiện lệnh cấm toàn hệ thống. Khi Van Rootselaar đăng ký lại bằng một địa chỉ email mới, ông vẫn có thể truy cập vào chatbot và tiếp tục nhận được các gợi ý, điều mà các nguyên đơn cho là đã tạo ra “sự hỗ trợ đáng kể” cho kế hoạch bạo lực.

OpenAI đã phản hồi qua tài khoản X (Twitter) của Jason Kwon – Giám đốc chiến lược – khẳng định các cáo buộc là “sai sự thật” và rằng đội ngũ an toàn luôn đặt ưu tiên hàng đầu lên việc bảo vệ người dùng. Kwon viết: “Không có gì sai trái khi chúng tôi cân nhắc các yếu tố an toàn; việc cho rằng chúng tôi bị chi phối bởi các yếu tố chính trị hay PR là hoàn toàn vô căn cứ.” Đồng thời, công ty cũng đang phải đối mặt với một vụ kiện riêng biệt từ tiểu bang Florida, trong đó OpenAI bị buộc tội “cùng phạm tội” với các kẻ xả súng, bao gồm cả người thực hiện vụ tấn công tại Đại học Bang Florida năm trước.

Trong bản kháng cáo, OpenAI cho biết đã thực hiện “đánh giá lại” quy trình kiểm duyệt và đã cập nhật các tiêu chuẩn an toàn sau các vụ việc này. Tuy nhiên, các nguyên đơn vẫn yêu cầu công ty phải chịu trách nhiệm pháp lý vì đã “cho phép” nghi can tiếp tục sử dụng công cụ trí tuệ nhân tạo, từ đó góp phần vào việc lên kế hoạch và thực hiện vụ xả súng.

Bối cảnh ngành và các tranh cãi liên quan

Vụ kiện này không chỉ là một cuộc chiến pháp lý riêng lẻ mà còn phản ánh xu hướng ngày càng tăng của các bên liên quan – từ các gia đình nạn nhân tới các cơ quan quản lý – trong việc yêu cầu các công ty AI chịu trách nhiệm về nội dung do mô hình ngôn ngữ tạo ra. Khi công nghệ ChatGPT và các mô hình tương tự ngày càng thâm nhập vào đời sống, các nhà lập pháp và xã hội dân sự đang đặt ra câu hỏi về mức độ “trách nhiệm giám sát” của các nhà cung cấp dịch vụ.

Trước đây, OpenAI đã từng bị chỉ trích vì không ngăn chặn kịp thời các nội dung vi phạm, và lần này các nguyên đơn cho rằng công ty đã “đóng cửa” thay vì “đóng cửa” (đề cập tới việc vô hiệu hoá tài khoản thay vì cấm hoàn toàn). Các vụ kiện ở Florida và Canada cho thấy một mô hình pháp lý mới, trong đó các công ty AI có thể bị buộc tội “cùng phạm tội” (aiding and abetting) nếu họ không thực hiện các biện pháp ngăn chặn kịp thời.

Trong bối cảnh các đối thủ như Google Gemini, Anthropic Claude hay các mô hình mở nguồn đang nỗ lực cải thiện bộ lọc nội dung, áp lực lên OpenAI ngày càng mạnh mẽ. Việc công ty phải đối mặt với hơn ba mươi vụ kiện đồng thời không chỉ ảnh hưởng đến danh tiếng mà còn tiềm ẩn rủi ro tài chính đáng kể. Nếu các tòa án chấp nhận các cáo buộc, OpenAI có thể phải trả hàng trăm triệu đô la bồi thường, đồng thời buộc phải thay đổi quy trình kiểm duyệt và hợp tác chặt chẽ hơn với các cơ quan thực thi pháp luật trên toàn thế giới.