OpenAI công bố giải pháp Navier‑Stokes, nhưng ngay trước đó các nhà toán học đã công bố kết quả liên quan
OpenAI tuyên bố đã giải quyết bài toán Navier‑Stokes sau gần một thế kỷ, nhưng một ngày trước, giáo sư Tristan Buckmaster và Levent Alpöge đã công bố kết quả liên quan và đặt câu hỏi về việc sử dụng dữ liệu của họ.

Tin tức nổi bật
Vào ngày 8 /9/2026, OpenAI công bố trên blog rằng họ đã tìm ra “giải pháp” cho bài toán Navier‑Stokes – một trong bảy vấn đề Millennium Prize chưa có lời giải trong gần một thế kỷ. Động thái này được thực hiện bằng một mô hình AI nội bộ mạnh hơn GPT‑6 Astra và vận hành đồng thời 10.000 tác nhân (agents). Tuy nhiên, chỉ một ngày trước khi công bố, giáo sư Tristan Buckmaster (NYU) cùng cộng sự Levent Alpöge (Anthropic) đã công bố một kết quả liên quan, đồng thời đặt ra nghi vấn về việc OpenAI có thể đã dùng dữ liệu từ dự án của họ để đạt được thành tựu này.
Chi tiết cụ thể
OpenAI khởi động quá trình đào tạo mô hình nội bộ vào ngày 28 /8/2026. Theo bài đăng trên blog, mô hình này đã “đạt hiệu suất chưa từng có” trong các chuẩn benchmark, bao gồm cả các bài toán toán học phức tạp. Khi giải quyết Navier‑Stokes, hệ thống đã khai thác sức mạnh của 10.000 tác nhân đồng thời, kết hợp với phiên bản mới nhất của GPT‑6 Astra – một mô hình được mô tả là “mạnh hơn” so với các phiên bản trước.
- Khởi nguồn và phương pháp của OpenAI
Navier‑Stokes là một trong bảy vấn đề Millennium Prize, mỗi vấn đề đi kèm với phần thưởng 1 triệu USD cho người giải được. Mặc dù OpenAI đã công bố “giải pháp”, công ty cho biết không có ý định nhận phần thưởng này.
- Giải thưởng Millennium Prize
Ngày 7 /9/2026, giáo sư Tristan Buckmaster – chuyên gia toán học tại Đại học New York – đăng tải trên arXiv một bài báo mô tả một “kết quả gần đúng” cho một vấn đề phụ liên quan đến Navier‑Stokes, hợp tác cùng Levent Alpöge, nhà nghiên cứu của Anthropic. Trong phần giới thiệu, Buckmaster ghi chú rằng họ đã “liên lạc với OpenAI” sau khi biết công ty đang tiến hành nghiên cứu tương tự.
- Phát hiện của Buckmaster và Alpöge
Buckmaster cho biết: “Tôi đã hỏi liệu mô hình của OpenAI có được huấn luyện trên các phiên làm việc của chúng tôi trong Codex hay không, vì chúng tôi đã lưu toàn bộ bản thảo dự án ở đó.” OpenAI trả lời rằng “mô hình không tra cứu dữ liệu người dùng”. Khi Buckmaster hỏi lại về việc huấn luyện, ông không nhận được câu trả lời rõ ràng. Ông tiếp tục trên Mastodon, khẳng định OpenAI “công khai thừa nhận đã dùng dữ liệu huấn luyện sau thời điểm chúng tôi tìm ra kết quả”.
- Nghi ngờ về việc truy cập dữ liệu
Trong một tuyên bố trên X (trước đây là Twitter), OpenAI khẳng định: “Không có dữ liệu người dùng cụ thể nào được truy cập để giải quyết vấn đề này. Mặc dù khả năng này là rất thấp, chúng tôi không thể loại trừ khả năng dữ liệu đã được phi danh tính hoá từ việc sử dụng sản phẩm của chúng tôi đã góp phần cải thiện mô hình.” Công ty cũng trỏ tới bài đăng trên blog để giải thích chi tiết hơn.
- Phản hồi của OpenAI
Sebastien Bubeck, thành viên kỹ thuật của OpenAI, cho biết: “Chúng tôi chưa thấy bất kỳ công trình nào của Buckmaster và Alpöge cho tới khi họ công bố công khai tối hôm qua. Khi nhìn lại, các bằng chứng của chúng tôi khác biệt đáng kể và ngay cả kết quả chứng minh cụ thể cũng không trùng nhau.” Điều này ngụ ý rằng dù có một số điểm giao thoa, hai bên vẫn đưa ra các chứng minh riêng biệt.
- Lời bình từ nội bộ OpenAI
OpenAI đã thông báo sẽ không yêu cầu nhận phần thưởng 1 triệu USD từ Clay Mathematics Institute, dù họ đã công bố giải pháp cho một trong những câu hỏi khó nhất của toán học hiện đại.
- Kế hoạch nhận giải thưởng
Bối cảnh và so sánh
Sự kiện này vừa thể hiện tiềm năng to lớn của AI trong việc giải quyết các vấn đề khoa học phức tạp, vừa nêu bật những tranh cãi về quyền truy cập dữ liệu và tính minh bạch trong quá trình nghiên cứu. Việc OpenAI sử dụng một mô hình nội bộ mạnh hơn GPT‑6 Astra và triển khai 10.000 tác nhân đồng thời cho thấy xu hướng “siêu máy tính AI” đang dần thay thế các phương pháp tính toán truyền thống. Đồng thời, phản ứng của cộng đồng toán học – đặc biệt là những nhà nghiên cứu như Buckmaster – nhắc nhở rằng việc công bố và kiểm chứng độc lập vẫn là tiêu chuẩn không thể thiếu.
Trong bối cảnh các công ty AI lớn (OpenAI, Anthropic, Google DeepMind…) đang đầu tư mạnh vào nghiên cứu toán học, việc tranh chấp dữ liệu và quyền sở hữu trí tuệ có thể trở thành một “điểm nóng” mới. Nếu OpenAI thực sự đã sử dụng dữ liệu từ Codex mà không được công khai, nó sẽ đặt ra câu hỏi về quy tắc đạo đức và luật pháp liên quan đến dữ liệu người dùng. Ngược lại, nếu các bằng chứng của hai bên thực sự độc lập, thì đây có thể là dấu hiệu cho thấy AI đã đạt tới một mức độ mới trong việc hỗ trợ và mở rộng khả năng sáng tạo của các nhà khoa học.
