Nhà sáng lập Outer Biosciences và người yêu Lady Gaga đào tạo mô hình AI trên da người còn sống

Sự kiện đáng chú ý

Vào tháng 8 2026, Michael Polansky – đồng sáng lập Outer Biosciences và bạn đời của Lady Gaga – công bố công ty đã đào tạo một mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) dựa trên mẫu da người còn sống. Được thực hiện tại một phòng thí nghiệm ở Mill Valley, California, dự án này không chỉ là bước đột phá trong việc tạo dữ liệu sinh học thực tế mà còn minh chứng cho khả năng kết hợp giữa công nghệ AI và sinh học mô học. Polansky, người thường xuất hiện trên những chiếc ghế gỗ dưới tán cây bên một tiệm bánh nổi tiếng, đã biến một ý tưởng “giữ da sống ngoài cơ thể” thành công cụ đào tạo AI có thể mô phỏng quá trình tái tạo da trong vòng một tháng.

Chi tiết cụ thể

Michael Polansky lớn lên ở Minnesota, tốt nghiệp Harvard năm 2006 với chuyên ngành toán ứng dụng và khoa học máy tính. Sau ba năm làm việc tại quỹ đầu tư Bridgewater Associates, ông chuyển sang Silicon Valley qua mối quan hệ với Sean Parker – người đã mời ông gia nhập Founders Fund và sau đó là văn phòng gia đình Parker. Năm 2022, Polansky đồng sáng lập Outer Biosciences, cùng với nhà khoa học Kyung‑Jin Jang (Chief Scientist), Chris Hinojosa (CTO) và Stanley King (Chief Business Officer). Mục tiêu của công ty là “đóng gánh thừa nhận” khoảng cách tốc độ đổi mới giữa sinh học và phần mềm, đặc biệt là khi các mô hình thí nghiệm truyền thống (động vật, tế bào đơn giản, organoid) không phản ánh đầy đủ hành vi của mô người.

Outer Biosciences thu thập da người sau các ca phẫu thuật thẩm mỹ – chủ yếu là phẫu thuật nâng mũi, mặt, hoặc các thủ thuật da liễu – qua các ngân hàng mô sinh học phi lợi nhuận và thương mại có giám sát của Institutional Review Board (IRB) và đồng ý của người hiến. Hai tổ chức lớn nhất là National Disease Research Interchange và Cooperative Human Tissue Network, đều nhận tài trợ từ NIH và National Cancer Institute. Polansky nhấn mạnh: “Chúng tôi không mua da, mà trả phí bù đắp chi phí cho các nhà cung cấp, đồng thời tuân thủ quy trình bảo mật dữ liệu, mọi mẫu đã được tước danh tính trước khi đến tay chúng tôi.”

Sau gần hai năm xây dựng quy trình, Outer Biosciences đã phát triển một hệ thống nuôi dưỡng da trong môi trường sinh học kín, cung cấp dinh dưỡng và loại bỏ chất thải chuyển hóa. Nhờ đó, mẫu da có thể duy trì sống tới 30 ngày – gấp nhiều lần so với chuẩn công nghiệp chỉ kéo dài vài ngày. Polansky giải thích: “Da ở ngày thứ 30 vẫn giữ nguyên kiến trúc ngày đầu (day‑zero), bao gồm các chương trình phân tử của lớp biểu bì, mô liên kết và hệ thống miễn dịch.” Khi da còn sống, công ty sử dụng hình ảnh, dữ liệu sinh học và các chỉ số sinh hoá để huấn luyện một mô hình AI, cho phép mô phỏng các quá trình chậm như tái cấu trúc collagen, thay đổi sắc tố hoặc phục hồi hàng rào da – những hiện tượng thường mất vài tuần để quan sát ở bệnh nhân.

Mô hình AI này không chỉ giúp các nhà nghiên cứu da liễu hiểu sâu hơn về cơ chế lão hoá và bệnh lý, mà còn hỗ trợ các công ty mỹ phẩm, trong đó có Haus Labs – thương hiệu mỹ phẩm do Lady Gaga sáng lập và cũng là thành viên hội đồng quản trị của Outer Biosciences. Haus Labs hiện có khoảng 70 nhân viên tại El Segundo, California, và đang khai thác dữ liệu AI này để tối ưu công thức sản phẩm mà không cần thử nghiệm trên người.

Bối cảnh và so sánh

Việc sử dụng da người còn sống để đào tạo AI đánh dấu một bước tiến quan trọng trong xu hướng “AI‑driven biotech”. Trước đây, các mô hình AI trong sinh học thường dựa trên dữ liệu từ mô hình động vật hoặc organoid nhân tạo, vốn có hạn chế lớn về độ chính xác khi chuyển sang con người. Các dự án như AlphaFold (DeepMind) đã chứng minh sức mạnh của AI trong dự đoán cấu trúc protein, nhưng vẫn thiếu dữ liệu thực tế về phản ứng mô học phức tạp. Outer Biosciences cung cấp nguồn dữ liệu sinh học “ngày‑số‑0” kéo dài tới một tháng, cho phép AI học các quá trình chậm như tái tạo da, điều mà các mô hình hiện tại chỉ mô phỏng trong vài ngày.

Trong bối cảnh ngành công nghiệp sinh học đang tìm kiếm các nền tảng thay thế cho thí nghiệm trên động vật, mô hình của Polansky có thể trở thành tiêu chuẩn mới, đặc biệt khi các quy định đạo đức ngày càng nghiêm ngặt. Ngoài ra, việc kết hợp AI và mô học thực tế còn mở ra cơ hội cho các công ty dược phẩm và mỹ phẩm rút ngắn thời gian phát triển sản phẩm, giảm chi phí và tăng độ an toàn cho người tiêu dùng. Nếu mô hình này được mở rộng sang các loại mô khác, chúng ta có thể chứng kiến một làn sóng mới của “AI‑tissue platforms” – các nền tảng AI dựa trên mô người sống – thay đổi cách chúng ta nghiên cứu và phát triển y học trong thập kỷ tới.