Nhà nghiên cứu DeepMind rời bỏ Google, cảnh báo việc xây dựng AI siêu thông minh sớm là “vô trách nhiệm”

Sự kiện chính

Vào ngày 25 /9/2026, Robert O'Callahan – chuyên gia kỹ thuật của Google DeepMind tại New Zealand – công bố từ chức. Ông cho biết việc tiếp tục phát triển trí tuệ nhân tạo siêu thông minh (ASI) trong thời gian ngắn là “vô trách nhiệm” và không thể chấp nhận được.

Chi tiết cụ thể

• Lý do rời bỏ: O'Callahan cho rằng “tốc độ thay đổi hiện tại của AI quá cao” và không còn có thể biện minh cho những đóng góp của mình. Trước đây, ông đã tham gia phát triển các công cụ thiết kế chip giúp giảm chi phí và tăng tốc độ xử lý của AI.
• Rủi ro AI siêu thông minh: Ông mô tả rủi ro là “thực tế nhưng chưa chắc chắn”, và nhấn mạnh việc nhắm tới ASI trong tương lai gần là “vô trách nhiệm”. Các nguy cơ ông liệt kê bao gồm:
• Sự “từ bỏ nhận thức” (cognitive surrender) và các rối loạn tâm thần do AI gây ra như hoang tưởng, cô đơn.
• Tập trung quyền lực quá mức vào một vài thực thể.
• Gián đoạn kinh tế và các mối đe dọa an ninh mạng.
• Thiếu trách nhiệm và khả năng chịu trách nhiệm của các nhà phát triển.
• Quan điểm cá nhân: O'Callahan tin rằng “tác hại của AI có thể vượt qua lợi ích”. Ông cho biết nhiều đồng nghiệp tại DeepMind cũng chia sẻ lo ngại, nhưng hiếm khi lên tiếng công khai. Hiện ông muốn chuyển sang công việc “rõ ràng vì con người”.
• Tham khảo thêm: O'Callahan đưa đường link tới “If Anyone Builds It” của Eliezer Yudkowsky và Nate Soares, nhưng không đồng ý với lập luận cho rằng AI siêu thông minh chắc chắn sẽ gây thảm họa. Hai tác giả này gắn liền với phong trào “effective altruism”, một trào lưu gây tranh cãi vì ưu tiên từ thiện hơn phân phối lại tài sản.
• Phản hồi bên ngoài: Theo Axios, một bản ghi nhớ của Nhà Trắng đã mô tả “effective altruism” như một nhóm cúng thần ngoại biên, đồng thời chỉ trích Dario Amodei, CEO của Anthropic, là gương mặt của “doomerism” trong lĩnh vực AI.

Bối cảnh rộng hơn

Sự kiện này diễn ra khi cộng đồng AI toàn cầu đang ngày càng lo ngại về an toàn và đạo đức của các hệ thống siêu thông minh. Những lời cảnh báo từ các nhà nghiên cứu nội bộ như O'Callahan càng làm tăng áp lực lên các công ty công nghệ lớn, trong đó có Google DeepMind, phải cân nhắc kỹ lưỡng các biện pháp kiểm soát và minh bạch. Đồng thời, tranh cãi xung quanh “effective altruism” và các quan điểm “doomer” cho thấy ranh giới giữa nghiên cứu công nghệ tiên tiến và các phong trào xã hội đang ngày càng mờ nhạt, đòi hỏi các nhà hoạch định chính sách và công chúng phải chú ý hơn tới các hệ quả tiềm tàng của AI.