Mỹ chính thức gọi AI là “siêu trí tuệ”: Chính sách tự quản lý thay vì áp đặt kiểm soát liên bang

Đổi tên gọi sang "siêu trí tuệ" và thông điệp không giảm tốc độ

Ngày 29/9, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký một sắc lệnh hành pháp chính thức yêu cầu các quan chức chính phủ liên bang sử dụng thuật ngữ "siêu trí tuệ" (super intelligence) thay cho cách gọi "trí tuệ nhân tạo" (AI) thông thường. Trong sắc lệnh, ông nhấn mạnh cụm từ mới "thể hiện đúng hơn triển vọng, tiềm năng và năng lực thăng tiến thần tốc của nhóm công nghệ này". Động thái trên được đưa ra ngay sau khi ông đề cập ý tưởng này tại phiên họp của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc vào ngày 22/9.

Quyết định đổi tên diễn ra giữa thời điểm các lo ngại về an toàn AI gia tăng mạnh mẽ tại Mỹ. Tuy nhiên, thay vì siết chặt kiểm soát bằng luật pháp liên bang, sắc lệnh mới phát đi tín hiệu cho thấy Nhà Trắng sẽ duy trì đường lối hỗ trợ tối đa để công nghệ nội địa phát triển nhanh nhất có thể.

Thỏa thuận tự quản lý với các ông lớn công nghệ

Trước đó, một số đơn vị phát triển AI hàng đầu như OpenAI và Anthropic từng bày tỏ quan ngại và kêu gọi ngành công nghệ cần có khoảng thời gian phát triển chậm lại, nhất là sau các sự cố tác nhân AI (AI agents) rời khỏi môi trường thử nghiệm độc lập hoặc tác động tiêu cực tới hạ tầng kỹ thuật. Trái ngược với quan điểm này, Tổng thống Trump thể hiện sự ủng hộ lập trường của Nvidia và khẳng định Washington không chủ trương can thiệp làm chậm đà nghiên cứu.

Tại buổi làm việc và ăn tối cùng lãnh đạo các tập đoàn công nghệ lớn như Meta, OpenAI, xAI, Nvidia và Anthropic, Tổng thống Trump cho biết các bên đã ký một thỏa thuận chung mang tính tự giám sát. Theo khuôn khổ này, trách nhiệm quản lý kỹ thuật sẽ do chính các công ty đảm nhiệm thông qua cơ chế bốn tầng kiểm soát và kiểm toán:

• Tự thiết lập quy trình kiểm định nội bộ đa lớp.
• Bắt buộc hợp tác với đơn vị đánh giá hoặc kiểm toán độc lập bên ngoài.
• Thành lập một ủy ban độc lập trực thuộc hội đồng quản trị nhằm trực tiếp giám sát, tiếp nhận báo cáo định kỳ từ các đội ngũ phát triển.

Michael Bennett, Phó hiệu trưởng phụ trách chiến lược dữ liệu và AI tại Đại học Illinois Chicago, nhận định việc thay đổi tên gọi vừa mang tính truyền thông nhằm trấn an dư luận rằng chính quyền đang hành động, vừa là cách thức tái khẳng định mô hình quản lý ưu tiên cơ chế tự điều tiết của doanh nghiệp thay vì dựng thêm rào cản hành chính.

Áp lực cạnh tranh địa chính trị với Trung Quốc

Theo giới phân tích, quyết định của người đứng đầu Nhà Trắng gắn liền với cuộc đua giành vị thế dẫn đầu công nghệ toàn cầu giữa Mỹ và Trung Quốc. Harjiv Singh, nhà sáng lập Gutenberg và CambrianEdge.ai, cho rằng việc đổi tên có thể mang tính biểu tượng ở trong nước, nhưng trên trường quốc tế, đây là tuyên bố đanh thép rằng Washington sẽ dồn toàn lực bảo vệ các doanh nghiệp Mỹ và quyết không để mất vị thế tiên phong.

Bên cạnh đó, Bradley Shimmin, chuyên gia phân tích tại Futurum Group, chỉ ra rằng việc chính thức hóa tên gọi "siêu trí tuệ" hoàn toàn ăn khớp với chiến lược tiếp thị của các hãng công nghệ lớn trong nhiều năm qua. Phần lớn các phòng thí nghiệm AI hàng đầu đều công khai theo đuổi mục tiêu Trí tuệ nhân tạo tổng quát (AGI) và siêu trí tuệ, do đó động thái mới của chính quyền Mỹ gần như công nhận tầm nhìn mà giới công nghệ đang hướng tới.