Cựu Tổng thống Obama thúc giục phe Dân chủ lập chiến lược kiểm soát an toàn AI

Lời cảnh báo và lời kêu gọi hành động từ cựu Tổng thống Mỹ

Cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama vừa đưa ra lời kêu gọi mạnh mẽ tới các thành viên đảng Dân chủ, yêu cầu đưa trí tuệ nhân tạo (AI) trở thành một trong những "nghị trình trọng tâm" với một "kế hoạch hết sức rõ ràng". Động thái này nhằm đối phó với những lo ngại ngày càng gia tăng xoay quanh sự an toàn kỹ thuật cũng như tác động sâu rộng của công nghệ này tới nền kinh tế. Phát biểu của ông được đưa ra trong một sự kiện gây quỹ của đảng Dân chủ vào ngày thứ Năm, nơi ông có buổi trao đổi trực tiếp cùng Lãnh đạo phe thiểu số tại Hạ viện Hakeem Jeffries, theo thông tin độc quyền được tờ The New York Times trích dẫn từ bản ghi một phần của sự kiện.

Đối thoại cấp cao và nỗ lực kiểm soát tốc độ phát triển công nghệ

Trả lời câu hỏi của ông Hakeem Jeffries về định hướng mà các nghị sĩ Dân chủ tại Quốc hội cần theo đuổi, ông Obama nhấn mạnh rằng một khi giành lại quyền kiểm soát Hạ viện, đảng Dân chủ cần lập tức "xây dựng một khuôn khổ cho cuộc thảo luận công khai trên quy mô lớn". Ông bày tỏ quan ngại sâu sắc về việc công nghệ này đang phát triển với tốc độ chóng mặt trong tay các doanh nghiệp tư nhân: "Đây là lĩnh vực đang tăng tốc rất nhanh thuộc sở hữu tư nhân, và nếu chúng ta không nắm bắt cũng như làm chủ được nó, tôi tin điều đó có thể trở nên nguy hiểm."

Dù vậy, cựu Tổng thống không phủ nhận tiềm năng to lớn của AI. Ông khẳng định nếu có sự quản lý bài bản, AI sẽ mang lại lợi ích khổng lồ, đơn cử như việc thúc đẩy tốc độ nghiên cứu và phát triển dược phẩm nhằm tìm ra phương pháp chữa trị nhiều căn bệnh nan y. Đồng tình với quan điểm này, ông Jeffries ra tuyên bố khẳng định cựu Tổng thống hoàn toàn đúng đắn khi yêu cầu những hành động quyết liệt, đồng thời chỉ trích phe Cộng hòa đã lơ là trách nhiệm quản trị vì lợi ích của người dân Mỹ.

Tờ The New York Times còn tiết lộ rằng ông Obama thời gian qua đã đóng vai trò như một người lắng nghe và cố vấn cho giới lãnh đạo công nghệ. Ông từng có các cuộc thảo luận riêng với cả CEO Anthropic Dario Amodei lẫn CEO OpenAI Sam Altman.

Những trao đổi này diễn ra giữa lúc làn sóng lo ngại về an toàn AI dâng cao, đặc biệt sau vụ việc một nhà nghiên cứu kỳ cựu từ chức khỏi Anthropic và cảnh báo rằng các công ty AI hàng đầu đang "lao thẳng vào cuộc đua siêu trí tuệ tự cải tiến và đánh cược với mạng sống con người". Trước áp lực đó, vào thứ Bảy tuần qua, Dario Amodei đã phác thảo cách tiếp cận "điều tiết tốc độ ở vùng ranh giới" (pacing the frontier). Kế hoạch này đề xuất trao quyền tiếp cận mô hình và nội bộ công ty cho các chuyên gia đánh giá an toàn độc lập, đồng thời thiết lập bộ tiêu chuẩn an toàn chung giữa các hãng. Cả Sam Altman lẫn tỷ phú Elon Musk đều bày tỏ sự ủng hộ, trong đó Altman cam kết OpenAI sẵn sàng cho phép các giám sát viên độc lập quyền tiếp cận tương đương nhân viên nội bộ.

Khác biệt quan điểm chính trị trong cuộc đua thống trị AI

Bức tranh quản lý công nghệ càng thêm phức tạp khi đặt cạnh góc nhìn từ phía đối lập chính trị. Trong khi phe Dân chủ muốn siết chặt quy định an toàn và nâng cao vai trò giám sát của chính phủ, Tổng thống Donald Trump lại thể hiện một cách tiếp cận mang tính cạnh tranh địa chính trị quyết liệt hơn.

Chia sẻ với các phóng viên tại một sự kiện thể thao ở Ireland vào ngày Chủ nhật (theo ghi nhận của Bloomberg), ông Trump khẳng định nước Mỹ hiện là "quốc gia tinh vi và tiên tiến nhất thế giới" và ông muốn "giữ vững vị thế đó bởi ai chiến thắng trong cuộc đua AI sẽ chiến thắng tất cả". Dù thừa nhận có thể thiết lập các rào chắn kỹ thuật (guardrails), ông Trump lại tỏ ra hoài nghi về các cảnh báo an toàn, cho rằng có nhiều "thế lực tiêu cực" đang cố tình thổi phồng vấn đề này mà không vì mục đích chính đáng. Trước đó, chính quyền Trump cũng từng công bố khung lập pháp cho AI nhằm hạn chế quyền can thiệp của luật pháp cấp tiểu bang, đồng thời chuyển trách nhiệm bảo vệ an toàn cho trẻ em sang phía phụ huynh. Sự đối lập sâu sắc giữa hai định hướng chính sách dự báo một cuộc tranh luận nảy lửa về tương lai của các đạo luật AI tại Mỹ trong thời gian tới.