Dự luật Mỹ đề xuất cấm vĩnh viễn siêu trí tuệ nhân tạo và phạt tù tới 20 năm

Đề xuất cấm vĩnh viễn siêu trí tuệ nhân tạo tại Mỹ

Thượng nghị sĩ Bernie Sanders cùng Hạ nghị sĩ Greg Casar đã chính thức giới thiệu dự luật mang tên "Ban Artificial Superintelligence Act" (Đạo luật Cấm Siêu trí tuệ Nhân tạo). Dự luật này hướng tới việc cấm hoàn toàn quá trình phát triển và ứng dụng siêu trí tuệ nhân tạo (ASI) trên toàn nước Mỹ.

Bên cạnh lệnh cấm vĩnh viễn với ASI, đạo luật yêu cầu đóng băng ngay lập tức các hoạt động phát triển hệ thống AI tiên tiến ở thời điểm hiện tại. Lệnh tạm dừng này sẽ kéo dài cho đến khi một cơ quan liên bang chuyên trách mới được thành lập và ban hành đầy đủ các quy tắc an toàn cụ thể.

Chế tài tương đương tội danh phát triển vũ khí hạt nhân

Dự luật đưa ra những chế tài xử phạt đặc biệt nghiêm khắc nhằm răn đe các tổ chức và cá nhân cố tình vượt rào:

• Giải thể doanh nghiệp: Bất kỳ công ty nào vi phạm lệnh cấm có thể bị buộc phải giải thể hoàn toàn.
• Phạt tù tới 20 năm: Các cá nhân tham gia phát triển trái phép siêu trí tuệ nhân tạo phải đối mặt với mức án lên đến 20 năm tù giam — khung hình phạt ngang hàng với tội danh phát triển vũ khí hạt nhân trái phép.
• Thành lập bộ quản lý AI: Dự luật kêu gọi thành lập một cơ quan quản lý AI độc lập cấp nội các để trực tiếp giám sát, cấp phép và xây dựng tiêu chuẩn an toàn cho công nghệ này.

Lý giải cho động thái quyết liệt này, Thượng nghị sĩ Bernie Sanders nhấn mạnh các mô hình AI hiện nay đã đủ khả năng tấn công mạng, tạo ra các biến chủng virus mới và thậm chí tự xây dựng các hệ thống AI khác. Dù rủi ro hiện hữu, các tập đoàn công nghệ vẫn đang rót hàng trăm tỷ USD vào lĩnh vực này. Ông Sanders tuyên bố AI là mối đe dọa sinh tồn đối với nhân loại và quyền quyết định tương lai không thể nằm trong tay một nhóm nhỏ tỷ phú công nghệ.

Trong khi đó, Hạ nghị sĩ Greg Casar cảnh báo siêu trí tuệ nhân tạo có thể dẫn đến thảm kịch cướp đi sinh mạng của vô số người, đồng thời chỉ trích quan điểm muốn đẩy nhanh tốc độ phát triển công nghệ này của cựu Tổng thống Donald Trump.

Nỗ lực kiểm soát AI trước cuộc đua toàn cầu

Dự luật của hai nghị sĩ Mỹ không chỉ dừng lại ở phạm vi nội địa mà còn thúc đẩy chính quyền Mỹ tìm kiếm các thỏa thuận quốc tế, hướng tới việc ngăn chặn phát triển siêu trí tuệ nhân tạo trên phạm vi toàn cầu.

Đề xuất này xuất hiện trong bối cảnh giới chuyên gia công nghệ tại cả Mỹ và Trung Quốc gần đây đều liên tục bày tỏ lo ngại về rủi ro mất kiểm soát từ AI tiền tuyến (frontier AI) và kêu gọi thiết lập cơ chế giám sát toàn cầu tương tự các hiệp ước kiểm soát vũ khí nguyên tử trước đây. Tuy nhiên, dự luật chắc chắn sẽ đối mặt với nhiều tranh luận gay gắt từ giới công nghệ và các nhà lập pháp lo ngại việc siết chặt quy định có thể làm chậm năng lực cạnh tranh công nghệ của Mỹ.