Đạo diễn Christopher Nolan cảnh báo: AI là "Trojan horse" mà mọi người đều nhìn thấy bẫy

Nhà làm phim nổi tiếng phát cảnh báo về AI

Christopher Nolan, đạo diễn đoạt giải Oscar và hiện là chủ tịch Hội đồng Đạo diễn Mỹ (Directors Guild of America), vừa lên tiếng cảnh báo sắc bén về trí tuệ nhân tạo. Trong khi bộ phim The Odyssey — phiên bản mới của tác phẩm cổ điển Homer — đang chinh phục phòng vé toàn cầu, Nolan bộc lộ quan điểm rằng công chúng, đặc biệt là người trẻ tuổi, có lý do chính đáng để hoài nghi sâu sắc về công nghệ này. Phát biểu của ông phản ánh một cuộc tranh luận lớn đang diễn ra ở Hollywood về tác động của AI đối với công nghiệp giải trí.

"Chiếc ngựa thủy tinh" mà ai cũng biết

Trong cuộc phỏng vấn với nhà phân tích YouTube Hugo Travers (nổi tiếng với biệt danh HugoDécrypte), Travers đã so sánh AI với chiếc ngựa Trojan trong huyền thoại — một yếu tố quan trọng trong bộ phim The Odyssey của Nolan. Travers đặt câu hỏi liệu AI có phải là công nghệ "mà bạn chào đón vào cuộc sống hàng ngày" nhưng rồi "biến thành thứ gì đó khác và tối tăm hơn"?

Nolan trả lời một cách rõ ràng: "Tôi nghĩ AI là một Trojan horse mà chúng ta đều nhìn thấy bẫy ở bên trong." Ông sau đó mô tả công nghệ này là "một chiếc ngựa trong suốt, nó được làm bằng thủy tinh." Bằng cách này, Nolan nhấn mạnh rằng, không giống như Trojan horse huyền thoại giấu ý định, AI không che giấu các nguy hiểm tiềm ẩn của mình — chúng hiển lộ rõ ràng.

Nolan tiếp tục bày tỏ kinh ngạc về phản ứng của công chúng: "Tôi chưa bao giờ thấy một công nghệ phát triển nhanh chóng đến vậy mà lại bị công chúng từ chối hoàn toàn." Ông nhận thấy mức độ nghi ngờ của mọi người "rất cực đoan, đặc biệt là ở những người trẻ tuổi. Những người cùng thế hệ con em tôi phản ứng lại video AI trực tuyến bằng cách gọi ngay lập tức nó là 'AI slop' (nội dung rác) và tạo ra thuật ngữ đó để phân loại nó." Nhận xét này cho thấy một hiệu ứng thú vị: thế hệ trẻ không chỉ hoài nghi mà còn chủ động tạo ra ngôn ngữ để mô tả tội đồ của AI.

Hoài nghi là một dấu hiệu lành mạnh

Theo quan điểm của Nolan, sự hoài nghi sâu sắc này là "một dấu hiệu rất lành mạnh, vì công nghệ luôn sẽ mang lại những lợi ích tuyệt vời, nhưng nó phải được xem xét một cách hoài nghi." Ông cũng nhấn mạnh rằng "động cơ của những người cung cấp công nghệ này cũng phải được xem xét một cách hoài nghi. Đó là khi chúng ta sẽ tận dụng tối đa một công nghệ mới, thay vì chỉ đơn thuần có niềm tin mù quàng rằng mọi thứ sẽ tuyệt vời."

Mối quan tâm của Nolan phản ánh một cuộc tranh cãi rộng rãi tại Hollywood. AI đã trở thành tâm điểm của các cuộc đình công của nhà biên kịch và diễn viên năm 2023, với những lo ngại liên quan đến việc công nghệ này có thể thay thế công việc sáng tạo của con người. Để đối phó, DGA, nơi Nolan giữ chức vụ chủ tịch, đã đàm phán và bảo vệ được các biện pháp bảo vệ liên quan đến AI sinh tạo trong hợp đồng gần đây nhất của họ. Điều này cho thấy rằng sự hoài nghi của Nolan không phải là một quan điểm cô độc, mà là một phần của chiến lược quản lý rủi ro rộng hơn của ngành.

Bảo vệ truyền thống giữa lòng công nghệ

Thật thú vị rằng Nolan, người nổi tiếng vì sự hoài nghi về công nghệ, lại liên tục đi tiên phong với những công nghệ mới khi chúng thực sự phục vụ nghệ thuật. Ông yêu thích phim 35mm, và The Odyssey hiện nay là bộ phim đầu tiên được quay hoàn toàn bằng phim Imax và máy quay Imax. Khi Báo New York Times hỏi liệu ông coi mình là "technophobe" (người sợ công nghệ), Nolan trả lời: "Tôi coi mình là một 'techno-skeptic' (người hoài nghi công nghệ)." Ông giải thích tình yêu của mình đối với phim bằng cách nói rằng phim "tốt hơn bất kỳ hệ thống hình ảnh kỹ thuật số nào trong việc biểu diễn cách con mắt nhìn thế giới."

Nolan khẳng định: "Tôi sử dụng công nghệ mới mọi lúc, nhưng nó thường được bán cho mọi người dù phải bỏ đi các hệ thống có thể vẫn còn hợp lệ và khả thi." Ông nhắc lại một sự cố đáng tiếc trong ngành giải trí: "Điều này chính là vấn đề tôi thấy trong ngành của mình — bỏ con em cùng với nước tắm. Chúng ta gần như mất đi phim!"

Tiếng nói có ảnh hưởng đối với ngành

Tiếng nói của Christopher Nolan, một nhà làm phim được tôn trọng toàn cầu, có trọng lượng đáng kể trong cuộc thảo luận về AI tại Hollywood và ngoài ngành. Những cảnh báo của ông không chỉ phản ánh một phong trào hoài nghi rộng rãi mà còn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc công chúng — đặc biệt là người trẻ — duy trì sáng suốt khi tiếp cận công nghệ mới. Bằng cách so sánh AI với Trojan horse "thủy tinh", Nolan gợi ý rằng chúng ta không nên tin tưởng một cách mù quàng vào lời hứa, mà phải luôn duy trì thái độ cảnh báo. Điều này có ý nghĩa lớn vì nó khuyến khích một phương pháp cân bằng — tận dụng lợi ích của công nghệ nhưng luôn kiểm tra các động cơ của những người cung cấp chúng.