Cơn sốt AI chiếm sóng Tuần lễ Khí hậu: Phao cứu sinh cho startup hay ngõ cụt môi trường?

Làn sóng AI bao trùm sự kiện Tuần lễ Khí hậu New York

Tuần lễ Khí hậu New York (Climate Week NYC) năm nay chứng kiến một nghịch lý rõ nét khi chủ đề trí tuệ nhân tạo (AI) áp đảo phần lớn các cuộc thảo luận. Giữa lúc nền kinh tế Mỹ đang tăng tốc theo cơn sốt AI, cộng đồng công nghệ khí hậu (climate tech) cũng nhanh chóng nhảy lên làn sóng này.

Sự bùng nổ của các trung tâm dữ liệu AI đòi hỏi nguồn điện khổng lồ, kéo theo việc hàng loạt nhà máy nhiệt điện khí tự nhiên được xây dựng và dấy lên nhiều quan ngại về môi trường. Tuy nhiên, đối với không ít nhà sáng lập trong lĩnh vực công nghệ sạch, cơn khát năng lượng này lại chính là chiếc phao cứu sinh giúp doanh nghiệp vượt qua giai đoạn thiếu vốn khắc nghiệt.

Dòng tiền mạo hiểm đổ dồn vào hạ tầng phục vụ trung tâm dữ liệu

Sau giai đoạn chật vật vì chính phủ hủy bỏ một số khoản tài trợ hoặc giới đầu tư ngập ngừng rót vốn, nhiều startup climate tech đã chủ động thay đổi bài thuyết trình (pitch) để gắn chặt với câu chuyện AI. Chiến lược chuyển hướng này đã phát huy tác dụng rõ rệt:

• Vốn đầu tư tăng mạnh: Theo dữ liệu mới nhất từ PitchBook, tổng giá trị các thương vụ đầu tư mạo hiểm vào lĩnh vực công nghệ khí hậu đã tăng liên tiếp 4 quý, vượt mốc 14 tỷ USD trong quý 1 năm nay.
• Tập trung vào hạ tầng điện: Dòng tiền chủ yếu chảy vào các lĩnh vực gián tiếp hoặc trực tiếp phục vụ xây dựng trung tâm dữ liệu, bao gồm hạ tầng lưới điện, vật liệu xây dựng tiên tiến và các nguồn năng lượng có thể điều độ linh hoạt (dispatchable energy - loại năng lượng có thể bật/tắt theo nhu cầu).
• Tâm lý ưu tiên tốc độ: Tại một phiên thảo luận ở Climate Week NYC, khi được hỏi muốn việc xây dựng hạ tầng AI diễn ra với tốc độ hiện tại hay chậm lại để có trách nhiệm hơn với môi trường, hai nhà sáng lập startup mảng năng lượng đã không ngần ngại chọn phương án "càng nhanh càng tốt".

Trái ngược với sự hưng phấn đó, nhiều nhà sáng lập khác lại cảm thấy thất vọng khi cơn sốt trung tâm dữ liệu đang làm lu mờ các phân khúc khí hậu quan trọng khác — những mảng vẫn đạt mục tiêu công nghệ nhưng không gắn mác AI. Một số nguồn tin cho biết các tập đoàn lớn vẫn quan tâm đến giải pháp khí hậu, nhưng hiện tại họ không muốn phô trương vì lo ngại áp lực chính trị dưới chính quyền của cựu Tổng thống Donald Trump.

"Bữa tiệc" trung tâm dữ liệu và bài toán đường dài

Tình thế hiện tại khiến không ít doanh nhân cảm thấy châm biếm: ba năm trước, việc tìm vốn mở rộng quy mô vô cùng khó khăn dù công nghệ cho kết quả rất triển vọng, còn hiện tại khách hàng lại tranh nhau tham gia các buổi thử nghiệm chỉ vì yếu tố AI.

Tuy vậy, giới quan sát nhận định "bữa tiệc" đầu tư vào trung tâm dữ liệu sẽ không kéo dài mãi mãi. Dù việc đốt khí tự nhiên để cấp điện cho AI đi ngược lại tôn chỉ xanh ban đầu, nhiều startup chấp nhận nắm bắt cơ hội để tồn tại, hoàn thiện công nghệ và xây dựng doanh nghiệp vững mạnh. Một khi đã tích lũy đủ nguồn lực và vượt qua áp lực tài chính ngắn hạn, các doanh nghiệp này mới có thể quay trở lại tập trung toàn lực cho sứ mệnh cắt giảm carbon mà họ từng theo đuổi.