arXiv áp mức trần 2 bài mỗi tháng khi làn sóng bài báo AI gây quá tải kiểm duyệt

Nền tảng preprint arXiv vừa áp dụng mức trần nghiêm ngặt: chỉ cho phép các tác giả nộp tối đa hai bài báo trong mỗi tháng dương lịch, có hiệu lực từ ngày 1/10/2026. Động thái thay đổi chính sách này diễn ra trong bối cảnh lượng bài nộp tăng vọt chưa từng thấy – phần lớn do sự tiếp tay của các công cụ AI – làm tê liệt hệ thống kiểm duyệt vốn phụ thuộc vào các tình nguyện viên của nền tảng.

Quy định mới áp dụng trên tất cả các danh mục chuyên ngành và nhắm trực tiếp vào cá nhân đứng tên nộp bài, nghĩa là các đồng tác giả sẽ không bị ảnh hưởng. Quy định hiện hành từ năm 2024 – giới hạn tối đa 3 bài nộp đang chờ xử lý cùng một lúc – vẫn tiếp tục được duy trì. Phía arXiv lưu ý rằng các bài bị từ chối vẫn sẽ bị tính vào hạn ngạch hai bài mỗi tháng vì chúng đã tiêu tốn công sức kiểm duyệt; tuy nhiên, nếu tác giả chủ động rút bài trước khi xuất bản, họ sẽ được hoàn lại suất nộp đó.

Làn sóng bài nộp AI tăng kỷ lục

Quyết định này được đưa ra sau giai đoạn bùng nổ bài nộp suốt một thập kỷ qua. Vào tháng 9/2016, arXiv xử lý 9.869 bài nộp. Con số này đã tăng lên 20.569 vào tháng 9/2024 trước khi tăng gấp đôi lên mức 40.363 bài vào tháng 9/2026 — thiết lập kỷ lục về lượng bài nộp trong một tháng cao nhất lịch sử nền tảng.

Đà tăng chóng mặt này đã tạo ra gần 9.000 yêu cầu hỗ trợ (support ticket) dồn lên vai các nhân viên và kiểm duyệt viên của arXiv. Tình trạng quá tải nghiêm trọng nhất diễn ra ở mảng khoa học máy tính: lượng bài nộp riêng trong danh mục cs.AI đã tăng hơn gấp sáu lần chỉ trong vòng hai năm qua.

Các kiểm duyệt viên tình nguyện cho biết họ đang bị nhấn chìm bởi những bài nghiên cứu sơ sài, tình trạng "thái lát xúc xích" (salami-slicing - tức xé nhỏ nghiên cứu thành các phần tối thiểu chỉ để đủ điều kiện xuất bản) cùng những khối văn bản rườm rà do trí tuệ nhân tạo tạo ra. Thomas G. Dietterich, Chủ tịch Hội đồng Cố vấn Biên tập của arXiv, đã nhấn mạnh áp lực khổng lồ đang đè nặng lên hệ thống kiểm duyệt.

"Tuy nhiên, một bộ phận tác giả tương đối nhỏ lại đang gửi ồ ạt các bài báo kém chất lượng và chiếm dụng phần lớn thời gian của các kiểm duyệt viên," Dietterich nhận định, đồng thời chia sẻ thêm trên Bluesky rằng có những cá nhân gửi tới hàng chục bài. "Điều này thật bất công với những tác giả vẫn miệt mài cống hiến các bài viết chất lượng — nghiên cứu của họ có thể bị trì hoãn hàng ngày, thậm chí hàng tuần chỉ vì lý do này."

Dietterich cũng kỳ vọng hạn chế mới sẽ ngăn chặn làn sóng các bài báo dạng "kết quả vi mô" (micro-result) chuyên mô tả những tinh chỉnh vụn vặt, chẳng hạn như một thử nghiệm loại trừ (ablation study) đơn lẻ hay vài can thiệp kiến trúc không đáng kể. arXiv cho biết mức trần hằng tháng này chỉ là giải pháp tình thế tạm thời trong lúc nền tảng phát triển các công cụ kiểm duyệt có khả năng mở rộng quy mô.

Liên tục siết chặt quy định nền tảng

Mức trần áp dụng từ tháng 10 đánh dấu lần siết chặt chính sách lớn thứ ba của arXiv trong vòng chưa đầy một năm:

• Tháng 11/2025: arXiv bắt buộc các bài tổng quan (review article) và bài bày tỏ quan điểm (position paper) trong ngành khoa học máy tính phải trải qua bình duyệt (peer review) trước khi nộp.
• Tháng 5/2026: Dietterich công bố lệnh cấm 1 năm đối với các tác giả có bài nộp chứa nội dung chưa được kiểm chứng rõ ràng từ mô hình ngôn ngữ lớn, chẳng hạn như các trích dẫn tài liệu bị "ảo giác" (hallucinated citations).

Thách thức này không chỉ giới hạn ở arXiv mà còn lan rộng sang các hội nghị khoa học lớn về trí tuệ nhân tạo có bình duyệt. Trước hạn chót, Hội nghị Quốc tế về Biểu diễn Học (ICLR) 2027 đã tiếp nhận khoảng 50.000 bản tóm tắt (abstract), so với khoảng 19.500 bài nộp hợp lệ tại ICLR 2026. Trong khi đó, một phân tích của GPTZero cho thấy có ít nhất 100 trích dẫn giả mạo trong số khoảng 5.000 bài báo được chấp nhận tại NeurIPS 2025, dù mỗi bài nộp đều đã qua tay ít nhất ba phản biện đánh giá.

Tự chủ và các nguồn tài trợ mới

Những thay đổi chính sách diễn ra đúng vào giai đoạn arXiv thực hiện tái cấu trúc lớn. Sau 25 năm vận hành dưới sự quản lý của Đại học Cornell, arXiv đã chính thức hoạt động như một tổ chức phi lợi nhuận độc lập từ ngày 1/7/2026. Cuối tháng 9 vừa qua, nền tảng đã kêu gọi thành công khoản tài trợ 17,2 triệu USD trong thời hạn từ 3 đến 5 năm từ Simons Foundation International, XTX Markets và Quỹ Siegel Family Endowment. arXiv dự định dùng một phần ngân sách này để nâng cấp hạ tầng kỹ thuật nhằm kiểm soát các bài nộp do AI tạo ra.

Cùng thời điểm đó, các phòng thí nghiệm AI hàng đầu lại đang tích cực đẩy mạnh quy trình nghiên cứu tự động. Google DeepMind đã mở rộng hệ thống Co-Scientist để vừa điều hành thí nghiệm vừa soạn thảo bài báo; Anthropic đang phát triển các cơ sở sinh học nơi Claude trực tiếp điều khiển các thí nghiệm bằng robot; còn OpenAI gần đây cũng giới thiệu một trợ lý nghiên cứu tự động dành cho các tác vụ có người giám sát.

Dù vậy, mô hình nghiên cứu hoàn toàn tự động vẫn đang đối mặt với nhiều hoài nghi. Trong một nghiên cứu chung giữa Đại học Princeton và Viện An toàn AI Vương quốc Anh (UK AI Safety Institute), mô hình Claude Opus 4.8 đã chạy liên tục trong sáu ngày để giải quyết các vấn đề lấy từ hai bài báo chưa công bố của NeurIPS; tuy nhiên sau khi thẩm định, chính các tác giả gốc đã bác bỏ toàn bộ kết quả do AI này tạo ra.