Robot người hình phá vỡ kỷ lục 100 mét của Usain Bolt tại World Humanoid Robot Games

Mở đầu

Vào cuối tuần 24‑25/8/2026, tại Đại hội Thể thao Robot Người Hình (World Humanoid Robot Games) diễn ra ở Bắc Kinh, Trung Quốc, hai robot người hình đã phá vỡ kỷ lục tốc độ chạy 100 mét của siêu vận động viên người da đen Usain Bolt. Robot Tiangong Ultra, do Trung tâm Đổi mới Robot Người Hình Bắc Kinh (Beijing Humanoid Robot Innovation Center) chế tạo, hoàn thành cự ly trong 9,39 giây, nhanh hơn 0,19 giây so với kỷ lục 9,58 giây của Bolt đặt năm 2009. Ngay sau đó, robot Lightning do công ty Honor phát triển cũng ghi được thời gian 9,47 giây, tiếp tục khẳng định mức độ tiến bộ của công nghệ robot chân người.

Chi tiết cụ thể

Trong buổi chập cánh sơ bộ vào thứ Bảy (22/8/2026), 2.056 robot đến từ 16 quốc gia đã tham gia vào các hạng mục thi đấu đa dạng, bao gồm chạy nước rút, nhảy cao, bóng đá, quyền anh và nhiều môn thể thao khác. Tiangong Ultra, một mẫu robot cao 1,75 m, được trang bị hệ thống động cơ điện servo siêu nhanh và thuật toán điều khiển cân bằng thời gian thực, đã chinh phục đường đua 100 mét với thời gian 9,39 giây. Đối thủ gần nhất của nó, Lightning – sản phẩm của tập đoàn công nghệ Honor – đã hoàn thành cự ly trong 9,47 giây, chỉ kém 0,08 giây so với Tiangong Ultra.

Không chỉ dừng lại ở cự ly 100 m, Tiangong Ultra còn tham gia cuộc đua 400 m và hoàn thành trong 38,16 giây, phá vỡ kỷ lục thế giới 43,03 giây do vận động viên Nam Phi Wayde van Niekerk thiết lập năm 2016. Thành tích này cho thấy khả năng duy trì tốc độ cao trong thời gian dài của robot, một thách thức lớn đối với các hệ thống bipedal.

Sau khi qua vạch đích, các robot không được phép dừng lại một cách tự nhiên mà phải va chạm vào một bức tường đệm (crash pad) để tránh hỏng hóc nghiêm trọng. Các video quay lại khoảnh khắc này cho thấy robot lao thẳng vào tường, sau đó các bộ phận còn lại được nhân viên thu gom và đưa lên xe cứu thương robot để kiểm tra. Mặc dù quá trình “đổ bể” này mang tính hài hước, nhưng nó cũng phản ánh những giới hạn hiện tại của công nghệ kiểm soát dừng đột ngột trong các hệ thống bipedal.

World Humanoid Robot Games, được tổ chức lần đầu vào năm 2025, đã nhanh chóng trở thành “Olympic robot” thường niên, nhằm quảng bá và thúc đẩy nghiên cứu trong lĩnh vực robot chân người. Năm nay, số lượng thí sinh tăng đáng kể, với hơn hai nghìn robot tham gia, cho thấy sự quan tâm rộng rãi của cộng đồng quốc tế tới công nghệ này.

Bối cảnh/so sánh

Thành tích của Tiangong Ultra và Lightning không chỉ là một cột mốc trong lịch sử thể thao robot, mà còn phản ánh xu hướng phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo và cơ học bipedal trên toàn cầu. Khi các nhà sản xuất robot ở Nhật Bản, Hàn Quốc và châu Âu đang tập trung vào cải tiến độ ổn định và khả năng tương tác xã hội, Trung Quốc lại đẩy mạnh tốc độ và sức mạnh cơ học, tạo ra những “vận động viên” robot có thể vượt qua con người trong các môn thể thao tốc độ.

Trong khi các giải đấu robot truyền thống như RoboCup tập trung vào bóng đá, World Humanoid Robot Games mở rộng sang nhiều môn thể thao, giúp các nhà nghiên cứu kiểm tra và tối ưu hoá các thuật toán điều khiển, cảm biến và cấu trúc cơ học trong môi trường đa dạng. Kỷ lục 100 m mới của robot không chỉ là “đánh bại” con người trên đường đua, mà còn mở ra câu hỏi về tương lai của thể thao và giải trí khi robot có thể tham gia và thậm chí chiếm ưu thế.

Nếu nhìn nhận từ góc độ công nghiệp, những tiến bộ này có tiềm năng ứng dụng rộng rãi trong các lĩnh vực như cứu hộ, vận chuyển nhanh, và thậm chí là hỗ trợ trong các công việc nặng nhọc. Tuy nhiên, việc robot phải dừng bằng cách đập vào tường đệm cũng cho thấy còn nhiều thách thức cần giải quyết, đặc biệt là trong việc phát triển cơ chế dừng an toàn và hiệu quả.

Những thành tựu tại Beijing hứa hẹn sẽ thúc đẩy các cuộc thi robot tiếp theo, đồng thời kích thích các quốc gia khác đầu tư mạnh hơn vào nghiên cứu robot người hình, nhằm không chỉ “đua tốc độ” mà còn nâng cao trí thông minh và khả năng thích nghi của các hệ thống robot trong tương lai.