Realta Fusion ký hợp đồng với Madison Gas & Electric, hứa hẹn nhà máy năng lượng hợp nhất 200 MW tại Wisconsin

Khởi đầu hợp tác: Realta Fusion và Madison Gas & Electric

Trong tuần này, công ty khởi nghiệp công nghệ hợp nhất (fusion) Realta Fusion công bố ký một thỏa thuận chiến lược với Madison Gas and Electric (MGE), nhà cung cấp điện lớn tại bang Wisconsin. Thỏa thuận sẽ đưa vào vận hành một trong những nhà máy điện hợp nhất kết nối lưới điện đầu tiên của Hoa Kỳ, với công suất dự kiến khoảng 200 megawatt (MW) – đủ để cung cấp điện cho một thành phố nhỏ. Thỏa thuận không chỉ dừng lại ở việc hợp tác kỹ thuật; MGE còn thực hiện một khoản đầu tư cổ phần vào Realta, dù chi tiết tài chính chưa được công bố.

Chi tiết thỏa thuận và các dự án fusion đang tiến hành

Realta Fusion sẽ sử dụng một nhà máy cũ của Oscar Mayer tại Madison làm trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D). Nhờ có MGE làm đối tác, Realta sẽ được hỗ trợ trong việc lựa chọn địa điểm kết nối lưới điện, thuê đất, và nhận các dịch vụ kỹ thuật cũng như tài chính cần thiết cho dự án. MGE hứa hẹn cung cấp hỗ trợ trong quá trình xin giấy phép và các công việc kỹ thuật, giúp Realta rút ngắn thời gian triển khai.

Dự án 200 MW dự kiến sẽ được khởi công vào giữa thập niên 2030 và có thể đưa vào hoạt động vào khoảng năm 2035‑2036. Khi nhà máy đi vào hoạt động, nó sẽ cung cấp một nguồn năng lượng “baseload” – tức năng lượng liên tục 24/7 – giúp lưới điện ổn định hơn so với các nguồn năng lượng tái tạo như gió và mặt trời, vốn phụ thuộc vào thời tiết.

Realta không phải là công ty duy nhất đang tìm kiếm đối tác utility. Hiện nay, chỉ có một số ít các startup fusion đã ký hợp đồng với các công ty điện lực, làm cho mỗi thỏa thuận trở nên đáng chú ý:

• Commonwealth Fusion Systems (CFS) – Đối tác Dominion Energy đã cho CFS thuê đất để xây dựng nhà máy thương mại đầu tiên mang tên “Arc” gần Richmond, Virginia. Với công suất 400 MW, Arc dự kiến sẽ cung cấp điện cho Google và Eni và dự kiến đưa vào hoạt động vào đầu những năm 2030.

• Helion Energy – Hợp tác với Chelan County Public Utility District (Washington) để xây dựng nhà máy “Polaris” 50 MW, dự kiến khởi công năm 2028 và cung cấp điện cho Microsoft.

• Type One Energy – Thỏa thuận với Tennessee Valley Authority (TVA) để biến khu vực cũ của nhà máy than ở Oak Ridge, Tennessee thành nhà máy “Infinity Two” 350 MW, dự kiến cung cấp điện cho lưới vào giữa thập niên 2030.

• Proxima Fusion – Ở châu Âu, Proxima đang lên kế hoạch tái sử dụng một nhà máy hạt nhân đã ngừng hoạt động của RWE tại miền nam Đức để xây dựng nhà máy “Stellaris”. Dự án này dự kiến sẽ hoàn thành vào cuối những năm 2030 và RWE cũng là một nhà đầu tư trong Proxima.

Các thỏa thuận này không chỉ mang lại cho các startup nguồn lực tài chính và kỹ thuật, mà còn giúp các công ty điện lực tiếp cận sớm một công nghệ tiềm năng có thể thay đổi cấu trúc lưới điện trong tương lai. Đối với các nhà đầu tư và nhà sáng lập, việc ký hợp đồng với một utility lớn được xem như một “kiểm chứng” thực tiễn, khẳng định tính khả thi và độ tin cậy của công nghệ fusion.

Bối cảnh ngành và triển vọng dài hạn

Sự quan tâm ngày càng tăng của các công ty điện lực đối với công nghệ hợp nhất phản ánh một xu hướng lớn hơn: nhu cầu tìm kiếm nguồn năng lượng sạch, ổn định và không phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Khi năng lượng gió và mặt trời ngày càng chiếm tỷ trọng lớn trong lưới điện, vấn đề “intermittency” – tức năng lượng không liên tục – đã trở thành thách thức lớn. Dù pin lưu trữ đang được cải thiện, các utility vẫn đang tìm kiếm giải pháp “baseload” không phát thải, và fusion hứa hẹn đáp ứng nhu cầu này.

Ngoài ra, nhu cầu điện năng của các trung tâm dữ liệu AI đang bùng nổ, khiến các nhà cung cấp điện phải cân nhắc các nguồn năng lượng có thể cung cấp công suất lớn và ổn định. Fusion, với khả năng hoạt động liên tục và không phát thải CO₂, được xem là một trong những giải pháp tiềm năng nhất cho “điện năng 24/7”.

Mặc dù công nghệ vẫn đang trong giai đoạn phát triển và yêu cầu vốn đầu tư khổng lồ, việc các utility như MGE, Dominion, và TVA đã sẵn sàng đầu tư và hợp tác cho thấy họ đã sẵn sàng chấp nhận rủi ro để không bị bỏ lại phía sau. Đối với các startup, các thỏa thuận này không chỉ giảm thiểu rủi ro tài chính mà còn mở ra cơ hội tiếp cận hạ tầng lưới điện và các chuyên gia kỹ thuật có kinh nghiệm.

Nếu các dự án hiện tại được thực hiện đúng tiến độ, chúng có thể đánh dấu bước ngoặt trong việc đưa năng lượng hợp nhất từ phòng thí nghiệm vào thực tiễn, đồng thời tạo ra một nguồn điện sạch, ổn định cho các ngành công nghiệp và cộng đồng trong những thập kỷ tới.