Meta bị kiện vì sử dụng AI "thiên vị" sa thải 26 nhân viên đang hưởng phép bảo vệ

Meta đối mặt vụ kiện lớn vì AI "thiên vị" trong sa thải nhân viên

Vào ngày 14 tháng 7 năm 2026, một nhóm gồm 26 cựu nhân viên Meta chính thức khởi kiện công ty này với cáo buộc nặng nề: sử dụng hệ thống AI để xếp hạng hiệu suất và quyết định sa thải, nhưng lại bỏ qua loại trừ những người đang hưởng phép bảo vệ theo pháp luật. Theo báo cáo của Reuters và các tài liệu kiện tụng, các nhân viên này cho rằng họ bị sa thải một cách không công bằng vì đã thực thi quyền pháp định của mình.

Công cụ AI nội bộ và hệ thống xếp hạng gây tranh cãi

Theo đơn kiện, Meta sử dụng một hệ thống các công cụ AI nội bộ để "chấm điểm, xếp hạng và lựa chọn nhân viên" cho danh sách sa thải. Trong số đó có Metamate—một trợ lý AI được phát triển bên trong công ty—cùng với các agent AI được nhân viên đào tạo, dashboard hiển thị mức sử dụng token AI, và những công cụ khác. Vấn đề lớn nhất là các công cụ này đã không loại trừ những người đang hưởng phép sinh con hoặc phép bảo vệ sức khỏe khỏi quá trình xếp hạng. Kết quả là nhân viên đang hưởng phép bảo vệ bị chọn sa thải với tỷ lệ cao hơn bình thường, dù họ chẳng có cơ hội để duy trì hoặc cải thiện chỉ số hiệu suất của mình trong thời gian nghỉ phép. Theo đơn kiện, điều này khiến "các nhân viên đã thực thi quyền pháp định của mình bị phạt vì hành động đó."

Đợt sa thải xảy ra vào tháng 5 năm 2026 là một phần của kế hoạch cắt giảm 10% lực lượng lao động của Meta, tương đương khoảng 8.000 nhân viên. Con số này không phải là nhỏ, và nó đã khiến hàng loạt vấn đề pháp lý nổi lên.

Phản ứng từ Meta và bối cảnh vi phạm pháp luật

Meta phủ nhận mọi cáo buộc thông qua phát ngôn viên Tracy Clayton, người nói rằng "những khiếu nại này thiếu cơ sở và không dựa trên sự thật". Meta cũng nhấn mạnh rằng "những quyết định quản lý nhân sự được đưa ra bởi con người, không phải AI." Tuy nhiên, sự mâu thuẫn giữa lập luận của công ty và nội dung đơn kiện vẫn là một vấn đề lớn. Vụ kiện cáo buộc Meta vi phạm cả luật liên bang và luật tiểu bang bảo vệ nhân viên khi họ hành động theo quyền được hưởng phép bảo vệ—một quyền cơ bản theo luật Mỹ.

Đây không phải là lần đầu tiên một công ty công nghệ khổng lồ gặp phải tranh cãi liên quan đến cách sử dụng AI trong quyết định nhân sự. Từ việc phân tích lương bổng cho tới thăng chức, công cụ AI ngày càng được sử dụng nhiều trong các quyết định liên quan đến con người—nhưng nó đi kèm những rủi ro về thiên vị và bất công, đặc biệt khi hệ thống không được thiết kế cẩn thận cho các trường hợp đặc biệt.