Instagram lại rơi vào rắc rối với nhãn AI: Meta gán nhãn sai cho ảnh gốc, bỏ sót ảnh do AI tạo

Sự cố nhãn AI trên Instagram bùng lại

Vào ngày 4 tháng 9 năm 2026, The Verge đưa tin về một lần nữa hệ thống phát hiện nội dung AI của Instagram “điên rồ”. Meta vừa khôi phục việc gắn nhãn “AI Content” trên các bức ảnh gốc, trong khi lại không đánh dấu những hình ảnh thực sự được tạo ra bằng công cụ AI. Người dùng trên nền tảng Threads và Instagram liên tục phản ánh rằng nhãn này đang xuất hiện trên những bức ảnh chỉ được chỉnh sửa nhẹ bằng các công cụ như Canva Background Remover, trong khi những bức ảnh do AI tạo hoàn toàn lại trượt qua mà không có bất kỳ cảnh báo nào.

Chi tiết các lỗi và phản hồi từ người dùng

Nhiều người dùng cho biết Instagram tự động gắn nhãn “AI Content” lên các ảnh mà họ không hề dùng công cụ tạo ảnh AI. Ví dụ, một thành viên trên Threads chia sẻ rằng mỗi khi họ sử dụng công cụ “Background Remover” của Canva, ảnh sẽ ngay lập tức bị đánh dấu là AI. Một người dùng khác cho biết chỉ sau khi dùng Canva để xóa một “đốm” nhỏ trên ảnh, toàn bộ hình ảnh đều bị Instagram gán nhãn AI.

• Những nhãn “AI Content” sai lệch

Đôi khi nhãn xuất hiện ngay cả khi ảnh chỉ được chỉnh sửa bằng các công cụ làm mờ vết thâm hay loại bỏ nền – các tính năng thường dựa trên học máy trợ giúp, không phải là AI sinh ảnh (generative AI). Điều này khiến người dùng hoang mang vì họ không biết liệu mình đã vô tình “kích hoạt” AI hay chưa.

• Nguyên nhân không luôn rõ ràng

Vấn đề này không phải lần đầu. Vào tháng 2 năm 2024, Meta đã công bố sẽ quét ảnh dựa trên siêu dữ liệu IPTC và C2PA để xác định liệu ảnh có được tạo hoặc chỉnh sửa bằng AI hay không. Tuy nhiên, hệ thống đã gắn nhãn “Made by AI” cho những bức ảnh chỉ được chỉnh sửa nhẹ bằng Adobe, dẫn đến một làn sóng phản đối. Meta hứa sẽ tinh chỉnh cách gắn nhãn để phản ánh “mức độ AI được sử dụng” trong ảnh, nhưng vẫn không công bố chi tiết về các “chỉ báo tiêu chuẩn công nghiệp” mà họ đang dùng.

• Tiền lệ 2024

Khi Jess Bruno – chiến lược gia nội dung – phản ánh vấn đề với Canva, đại diện của nền tảng này cho biết một số công cụ AI hỗ trợ (như Background Remover) đã bị hệ thống Instagram nhận nhầm là “generative”. Canva khẳng định đã sửa lỗi và công cụ hiện không thêm siêu dữ liệu “AI-generated content” vào thiết kế. Tuy nhiên, một số người dùng vẫn báo cáo rằng ảnh đã dùng công cụ này vẫn bị Instagram gắn nhãn, trong khi những ảnh chỉnh sửa trước khi Canva sửa lỗi lại không bị ảnh hưởng.

• Câu trả lời từ Canva

Một loạt ảnh do thương hiệu mỹ phẩm About Face – do ca sĩ Halsey thành lập – đăng tải gần đây cũng bị Instagram gắn nhãn AI. Khi được hỏi, người quản lý mạng xã hội của thương hiệu khẳng định: “Không có AI nào được dùng; ảnh được chụp bằng iPhone và chỉnh sửa nhẹ trong ứng dụng Photos.” Họ chưa trả lời thêm yêu cầu làm rõ công cụ nào trong Photos đã được dùng. Đáng chú ý, iOS 27 mới bổ sung ba tính năng AI (Spatial Reframe, Extend, Clean Up) có khả năng chèn siêu dữ liệu “SynthID” của Google, nhưng các ảnh bị gắn nhãn không có dấu hiệu chứa SynthID theo kiểm tra dựa trên Gemini của Google.

• Trường hợp của thương hiệu mỹ phẩm About Face

Jess Weatherbed – nhà báo của The Verge – đã tự thực hiện một loạt kiểm tra. Trong số các ảnh cô đăng lên Instagram, chỉ có hai bức ảnh được tạo hoàn toàn bằng ứng dụng Meta AI (đặt ở góc trên bên phải) mới nhận nhãn “AI Content”. Các ảnh được chỉnh sửa bằng Canva, Photoshop, hoặc các công cụ iPhone đều không bị gắn nhãn, trừ khi có sử dụng Background Remover của Canva.

• Thử nghiệm của tác giả

Bối cảnh rộng hơn và những câu hỏi còn bỏ ngỏ

Sự cố này cho thấy việc “đánh dấu AI” trên các nền tảng xã hội vẫn còn rất non nớt. Meta đã cố gắng xây dựng một hệ thống dựa trên siêu dữ liệu IPTC/C2PA và các chỉ báo công nghiệp, nhưng chi tiết kỹ thuật vẫn được giữ kín để tránh bị kẻ xấu lợi dụng. Khi các công cụ trợ giúp như Background Remover, Spatial Reframe hay các tính năng làm mờ, xóa đối tượng – vốn đã dùng học máy trong một thập kỷ – bị nhầm là AI sinh ảnh, người dùng sẽ mất niềm tin vào bất kỳ nhãn nào.

Trong khi đó, các công ty như Canva và Apple đang nhanh chóng cập nhật để không để lại siêu dữ liệu “AI-generated”, nhưng việc đồng bộ với hệ thống của Meta dường như chưa hoàn thiện. Đối với người dùng cuối, hiện tại họ chỉ còn cách tự kiểm tra nguồn gốc ảnh hoặc chờ Meta công bố rõ ràng hơn về các “tín hiệu AI” mà họ đang quét.

Nếu Instagram không khắc phục nhanh chóng, việc lan truyền thông tin sai lệch về nội dung AI sẽ tiếp tục gây hoang mang, đặc biệt khi các thương hiệu và cá nhân ngày càng sử dụng AI trong sáng tạo nội dung. Đây là một thách thức lớn cho cả các nền tảng xã hội và các nhà cung cấp công nghệ AI trong việc xây dựng một hệ sinh thái minh bạch và đáng tin cậy.