Điều khoản mới của Meta có thể cho phép huấn luyện AI miễn phí trên các trang tin tức, gây lo ngại cho các nhà xuất bản
Meta sắp cập nhật các điều khoản kinh doanh có hiệu lực từ ngày 30/10, khiến giới chuyên gia pháp lý lo ngại công ty có thể huấn luyện mô hình AI bằng nội dung từ website của các nhà xuất bản mà không phải trả phí, đồng thời né tránh các lệnh chặn như robots.txt. Động thái này vấp phải sự phản đối từ các nhà xuất bản dù Meta khẳng định không thay đổi chính sách trình thu thập dữ liệu web.
Các điều khoản mới của Meta dấy lên lo ngại về việc huấn luyện AI miễn phí từ nội dung tin tức
Meta chuẩn bị cập nhật các điều khoản kinh doanh vào ngày 30/10 tới, một động thái đang gây ra sự lo ngại lớn trong cộng đồng các nhà xuất bản trực tuyến và giới chuyên gia pháp lý. Các nhà phê bình cho rằng chính sách mới này có thể cho phép Meta tự do huấn luyện các mô hình trí tuệ nhân tạo của mình bằng nội dung từ các trang web gắn liền với tài khoản doanh nghiệp, qua đó có thể qua mặt các cơ chế chặn và thỏa thuận cấp phép hiện hành.
Chi tiết và phạm vi chính sách
Theo các báo cáo từ Nieman Lab, các điều khoản cập nhật của Meta dường như trao cho công ty quyền "thu thập và cào dữ liệu từ các trang web 'liên kết' với các doanh nghiệp" đang sử dụng nền tảng của họ, bao gồm cả các nhà xuất bản trực tuyến. Chính sách mới nêu rõ rằng Meta có thể sử dụng nội dung bên ngoài này để "phát triển, cải thiện, nghiên cứu" và "huấn luyện" các sản phẩm AI của mình.
Các điều khoản này áp dụng cho các tài khoản doanh nghiệp quảng bá nội dung của họ trên các nền tảng khác nhau của Meta, bao gồm Facebook, Instagram, WhatsApp và Messenger. Ngôn từ của chính sách cho phép Meta "sử dụng phần mềm tự động (như trình cào dữ liệu web, bot, robot, nhện mạng, trình thu thập dữ liệu và tác nhân người dùng)... để truy cập, lập chỉ mục, lưu vào bộ nhớ cache, phân tích, thu thập, truy xuất hoặc thu gom các tên miền, trang web hoặc URL (và bất kỳ nội dung nào có sẵn thông qua chúng) gắn liền với sản phẩm hoặc dịch vụ của bạn." Tài liệu này cũng nêu thêm rằng Meta "có thể sử dụng bất kỳ nội dung nào từ các tên miền, trang web hoặc URL đó để cung cấp, phát triển, cải thiện, nghiên cứu, huấn luyện và duy trì tính toàn vẹn của các Sản phẩm, dịch vụ và tính năng của Công ty Meta."
Sự lo ngại từ các nhà xuất bản và chuyên gia pháp lý
Các chuyên gia pháp lý, bao gồm James Grimmelmann – giáo sư luật kỹ thuật số và thông tin tại Đại học Cornell, chia sẻ với Nieman Lab rằng các điều khoản mới này "rõ ràng thể hiện sự cho phép Meta huấn luyện AI trên bất kỳ nội dung nào từ các trang web của họ và có thể triển khai một phần nội dung đó, thậm chí cạnh tranh trực tiếp với chính các nhà xuất bản." Có một mối lo ngại đặc biệt rằng Meta có thể lập luận các điều khoản thương mại của họ "lấn át các hướng dẫn chặn khác," chẳng hạn như tệp robots.txt của một trang web, từ đó qua mặt các thỏa thuận cấp phép.
Mặc dù trước đây Meta đã đạt được các thỏa thuận cấp phép AI với các tổ chức tin tức lớn như CNN, Fox News, USA Today và People Inc., các điều khoản mới này có thể trao cho công ty quyền truy cập vào một lượng nội dung lớn hơn đáng kể mà không cần phải trả phí trực tiếp.
Phản hồi từ Meta
Đại diện của Meta, Daniel Roberts, đã bác bỏ những cách giải thích này, tuyên bố rằng: "Không có sự thay đổi nào đối với cách Meta sử dụng trình thu thập dữ liệu web; mọi suy diễn ngược lại đều là sai sự thật." Roberts vẫn giữ quan điểm rằng "Chủ sở hữu nội dung vẫn có thể sử dụng các cờ robots.txt để chỉ ra mong muốn của họ, như chúng tôi đã giải thích rõ ràng trong tài liệu dành cho nhà phát triển của mình," đồng thời khẳng định công ty chỉ đơn thuần đang "hợp nhất" các điều khoản quảng cáo thương mại và tự phục vụ của mình.
Hệ lụy rộng hơn và tối hậu thư
Nieman Lab chỉ ra một sự mâu thuẫn rõ ràng, lưu ý rằng Meta gần đây đã ra mắt gói đăng ký "Meta One" yêu cầu các doanh nghiệp và nhà sáng tạo phải trả phí để đính kèm liên kết trong các bài đăng và thước phim (reels). Điều này đồng nghĩa với việc Meta đã "bắt đầu tính phí người dùng khi đăng liên kết chứa chính nội dung mà họ lại được phép cào về miễn phí."
Các doanh nghiệp không đồng ý với các chính sách cập nhật của Meta sẽ phải đối mặt với một tối hậu thư: họ "có thể chấm dứt mọi quyền truy cập hoặc sử dụng Sản phẩm của chúng tôi cho mục đích kinh doanh hoặc thương mại," theo các điều khoản mới. Diễn biến này làm nổi bật căng thẳng âm ỉ giữa các "ông lớn" công nghệ đang khao khát lượng dữ liệu khổng lồ để huấn luyện AI và các nhà sáng tạo nội dung đang chật vật bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ cũng như nguồn doanh thu của họ.
