Deepseek ra phần mềm mã nguồn mở cho chip AI Ascend của Huawei, giới thiệu ngôn ngữ TileLang dễ dùng hơn CUDA

Mở đầu

Vào ngày 30 /9/2026, công ty AI Deepseek công bố trên kênh WeChat chính thức của mình việc phát hành bộ công cụ lập trình mã nguồn mở dành cho các chip AI Ascend của Huawei. Trung tâm của bộ công cụ là ngôn ngữ lập trình TileLang, được quảng cáo là dễ tiếp cận hơn so với nền tảng CUDA của Nvidia.

Chi tiết

• Đối tác và hỗ trợ: Deepseek và Huawei đã hợp tác chặt chẽ; Huawei “đầy đủ hỗ trợ” cho dự án, theo thông tin do Reuters đưa tin. Hai bên cùng tối ưu hoá một siêu nút (supernode) gồm 128 chip Ascend 950.
• TileLang: Ngôn ngữ này được phát triển ban đầu bởi các nhà nghiên cứu tại Đại học Bắc Kinh và đã được Deepseek sử dụng trong khoảng một năm qua. Deepseek cho rằng để xây dựng một hệ sinh thái phần mềm độc lập cho chip AI, cần một ngôn ngữ “universal” vừa dễ viết vừa khai thác tối đa hiệu năng phần cứng. TileLang được cho là mô hình lập trình đơn giản hơn CUDA và hiện đã trở thành công cụ chính trong dự án AGI (Artificial General Intelligence) của Deepseek, theo The New York Times.
• Bộ công cụ mở rộng: Bộ phần mềm bao gồm các thư viện tính toán và thư viện truyền dữ liệu giữa các chip. Toàn bộ mã nguồn sẽ được công khai, cho phép cộng đồng nhà phát triển tự do truy cập và đóng góp.
• Kiểm thử: Trước khi đưa vào Ascend, TileLang đã được thử nghiệm trên các chip Nvidia cũ. Hiện tại, Deepseek đang dùng TileLang để hỗ trợ việc đào tạo và triển khai mô hình AI trên nền tảng Ascend.
• Bối cảnh ngành chip AI của Trung Quốc: Huawei vừa công bố các bộ xử lý AI mới và hệ thống siêu nút, dự kiến sẽ được sử dụng rộng rãi cho việc đào tạo mô hình vào năm tới. Công ty cũng thừa nhận không thể đáp ứng hết nhu cầu trong nước và sẽ giảm xuất khẩu chip ra nước ngoài do các hạn chế xuất khẩu của Mỹ.
• Phân tích cạnh tranh: Theo công ty nghiên cứu SemiAnalysis, “hào gạt” (moat) của CUDA đang suy yếu. Họ đã thử nghiệm chip inference Jalapeño của OpenAI và nhận thấy nó vượt trội hơn Nvidia Blackwell về hiệu năng trên watt trong nhiều tình huống. Tuy nhiên, Nvidia vẫn giữ ưu thế trong các khối lượng công việc liên quan tới AI agents, vì chưa có thử nghiệm so sánh đầy đủ (ví dụ: benchmark AgentX). Đối với phần mềm, bộ stack CANN của Huawei là một trong số ít, bên cạnh CUDA, có thể hỗ trợ mô hình ngay từ ngày đầu.

Bối cảnh/so sánh

Sự ra mắt của TileLang và bộ công cụ mã nguồn mở của Deepseek đánh dấu một bước tiến quan trọng trong nỗ lực của Trung Quốc xây dựng hệ sinh thái phần mềm cho chip AI nội địa. Hiện tại, ưu thế của Nvidia không chỉ đến từ thiết kế phần cứng mà còn nhờ cộng đồng hơn 4 triệu nhà phát triển sử dụng CUDA, tạo ra một “moat” khó xuyên phá cho các đối thủ như AMD. Các công ty AI trong nước như Z.ai và Moonshot AI đã phát triển mô hình nhanh hơn so với các nhà sản xuất chip trong nước, khiến Huawei muốn thu hẹp khoảng cách này bằng cách cung cấp phần mềm tối ưu cho Ascend. Nếu bộ công cụ mã nguồn mở của Deepseek được cộng đồng chấp nhận rộng rãi, nó có thể góp phần giảm phụ thuộc vào CUDA, đồng thời thúc đẩy việc áp dụng chip Ascend trong các dự án AI quy mô lớn tại Trung Quốc và trên thế giới.