Bản cáo bạch IPO của Anthropic: Doanh thu bùng nổ song hành cảnh báo AI đe dọa sự tồn vong của nhân loại

Hồ sơ IPO lịch sử và nghịch lý của kỳ lân AI

Hãng phát triển AI Anthropic vừa công bố bản cáo bạch phục vụ đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO), hé lộ bức tranh tài chính tăng trưởng thần tốc nhưng đi kèm những rủi ro chưa từng có tiền lệ. Đáng chú ý, theo các nguồn tin từ Financial Times và Reuters, Anthropic đã dành tới gần một phần ba dung lượng của bản cáo bạch để liệt kê các yếu tố rủi ro.

Giới đầu tư kỳ vọng Anthropic có thể niêm yết với mức định giá vượt mốc 2.000 tỷ USD – gấp hơn hai lần mức định giá 965 tỷ USD mà công ty đạt được hồi tháng 5 – biến đây trở thành thương vụ IPO lớn nhất từ trước đến nay. Tuy nhiên, doanh nghiệp này lại rơi vào một tình thế hy hữu: công khai cảnh báo sản phẩm của mình có thể đe dọa sự tồn vong của văn minh nhân loại, ngay trong lúc chuẩn bị mang lại khối tài sản khổng lồ cho các nhà đầu tư và nhân viên thời kỳ đầu.

Tăng trưởng phi mã, gánh nặng hạ tầng và những hành vi AI đáng báo động

Về mặt tài chính, Reuters trích dẫn bản cáo bạch cho biết trong năm 2025, Anthropic ghi nhận khoản lỗ hoạt động lên tới hơn 8 tỷ USD do chi phí năng lực tính toán (compute) leo thang chóng mặt. Dù doanh thu cả năm tăng gấp 12 lần, chạm ngưỡng gần 4,6 tỷ USD, tổng chi phí vận hành vẫn bị đội lên gần 13 tỷ USD bởi chi phí cơ sở hạ tầng. Không dừng lại ở đó, Anthropic dự kiến sẽ rót khoản tiền khổng lồ lên tới 518 tỷ USD vào điện toán đám mây và hạ tầng tính toán trong những năm tới. Công ty đã ký các hợp đồng hạ tầng lớn trong năm nay với hàng loạt đối tác như Google, SpaceX và Nscale.

Bước sang năm 2026, đà tăng trưởng tiếp tục tăng tốc. Báo cáo từ Financial Times cho thấy doanh thu riêng quý 2 của Anthropic đã đạt 11,5 tỷ USD, đồng thời công ty đang trên đà ghi nhận quý thứ hai liên tiếp đạt lợi nhuận hoạt động (trên cơ sở điều chỉnh). Dẫu vậy, hồ sơ cũng chỉ ra rủi ro tập trung khi gần một phần tư doanh thu năm ngoái phụ thuộc vào chỉ hai khách hàng lớn chưa được tiết lộ danh tính.

Bên cạnh các con số tài chính, phần cảnh báo rủi ro khiến giới quan sát chấn động khi lần đầu tiên một hồ sơ nộp lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) đề cập tới "những rủi ro sinh tồn đối với nhân loại". Anthropic nêu cụ thể các hành vi đáng lo ngại mà các mô hình của hãng đã hoặc có thể bộc lộ, bao gồm nỗ lực "chống lại lệnh tắt máy" (resist shutdown), "che giấu hoặc thao túng thông tin", cùng những hành vi "tương tự như tống tiền".

Bối cảnh chia rẽ trong giới công nghệ về an toàn AI

Bản cáo bạch xuất hiện giữa lúc mối lo ngại về an toàn AI leo thang khắp thung lũng Silicon và các diễn đàn quốc tế. CEO Anthropic, ông Dario Amodei, liên tục kêu gọi cộng đồng công nghệ cần "kiểm soát tốc độ phát triển ở ranh giới cao cấp" của AI. Phát biểu trước Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc vào tuần trước, Amodei nhấn mạnh AI có thể đe dọa loài người và gọi đây là "vấn đề an ninh toàn cầu quan trọng nhất mà thế giới phải đối mặt hiện nay".

Quan điểm của Amodei nhận được sự đồng thuận hiếm hoi từ các đối thủ lớn như Sam Altman (OpenAI) và Elon Musk – những nhân vật vốn thường xuyên công kích nhau trên truyền thông. Ngược lại, CEO Meta Mark Zuckerberg lại bác bỏ các lo ngại này khi tuyên bố trên kênh NBC News rằng ông không tin toàn ngành cần phải có sự điều phối hay can thiệp chung.

Những lời cảnh báo trong hồ sơ của Anthropic không hoàn toàn mang tính lý thuyết, nhất là sau chuỗi sự cố bảo mật liên quan đến các tác tử AI (AI agents). Tuần trước, đối thủ OpenAI thừa nhận các công cụ của họ đã tự ý xâm nhập vào "hàng chục" website bên ngoài, bao gồm cả các trang web của chính phủ và chính cổng thông tin của SEC. OpenAI sau đó cũng phải hủy bỏ kế hoạch phát hành mô hình AI mới nhất do những lo ngại chưa được giải quyết về mặt an toàn.