Apple dừng cuộc chơi xe tự lái, để lại di sản chip AI đáng tính nhất

Thất bại dự án, thắng lợi công nghệ

Apple từng có một tham vọng lớn: tạo nên chiếc ô tô tự lái riêng. Nhưng cuộc chơi này không thành công. Tuy nhiên, thất bại đó lại bật mở cánh cửa cho những gì được coi là một trong những thành tựu công nghệ lớn nhất của công ty: Neural Engine—bộ não xử lý AI trên thiết bị (on-device AI). Theo nhà báo Mark Gurman của The Verge, khi phát triển nền tảng xe tự lái ở những ngày đầu, Apple nhận ra một nhu cầu cấp bách: cần phải có một bộ xử lý AI mạnh mẽ hoàn toàn trên chính thiết bị, không phụ thuộc vào cloud. Mặc dù chiếc xe đó cuối cùng chẳng bao giờ hoàn thành, nhưng yêu cầu đó lại dẫn tới sự ra đời của Neural Engine—một công nghệ mà giờ đã trở thành xương sống của mọi sản phẩm Apple.

Từ iPhone đến server khổng lồ

Neural Engine lần đầu xuất hiện cùng với iPhone X và bộ vi xử lý A11 Bionic vào năm 2017. Lúc bấy giờ, nó chủ yếu được dùng cho các tác vụ thị giác máy tính: làm sống động FaceID (nhận diện mặt), Animoji (nhân vật hoạt hình theo cảm xúc), và các tính năng thực tế tăng cường. Nhưng nó đã đặt nền móng cho những gì Apple muốn trở thành—một công ty hàng đầu trong xử lý AI ngay trên thiết bị.

Apple tiếp tục mở rộng Neural Engine này khi bắt tay phát triển bộ chip M-series cho máy tính để bàn và máy chủ. Không chỉ là bước tiến về hiệu năng, đây còn là chiến lược to lớn: nếu dữ liệu được xử lý ngay trên thiết bị, Apple có thể quảng cáo tính năng bảo mật hàng đầu, vì ít dữ liệu hơn phải gửi lên đám mây. Hiện tại, Apple đang bắt tay vào một bước nhảy lớn tiếp theo. Theo Mark Gurman, công ty đang bỏ qua các phiên bản Pro, Max, và Ultra của chip M6 sắp tới. Thay vào đó, Apple đang tăng tốc phát triển M7, dự kiến ra mắt trong nửa đầu năm 2027. M7 Ultra sẽ mang theo các nâng cấp Neural Engine đáng kể, hỗ trợ tối đa 1.5TB RAM—con số chưa từng thấy trên chip tiêu biểu. M7 Ultra cũng sẽ là nền tảng cho một sản phẩm server mới của Apple.

Chiến lược AI: chọn phần cứng, không phải phần mềm

Điểm thú vị ở đây là Apple đã chọn một con đường khác biệt. Trong khi các công ty tech khác tập trung vào phần mềm AI—phát triển những mô hình ngôn ngữ lớn, chạy đua trong AI generative—Apple lại kín tiếng ôm chặt chiếc áo phần cứng. Sự thật là phần mềm AI của Apple chưa bắt kịp so với phần còn lại của ngành, nhưng phần cứng của họ lại ấn tượng. Đó chính là điều cho phép Apple quảng cáo mạnh về quyền riêng tư, vì xử lý ngay trên máy người dùng có nghĩa là giảm thiểu sự phụ thuộc vào các máy chủ đám mây. Chiến lược này đã được Apple công khai: AI sẽ trở thành trụ cột của kế hoạch tương lai.

Ý nghĩa cho người dùng và thị trường

Với người dùng Việt Nam, những phát triển này có ý nghĩa thực tế. Chip M7 Ultra mạnh mẽ hơn không chỉ giúp máy tính Mac nhanh hơn, mà còn mở cửa cho những ứng dụng AI phức tạp chạy trực tiếp trên máy—từ soạn thảo tài liệu thông minh, xử lý ảnh chuyên sâu, đến các công cụ sáng tạo nội dung. Điểm nhấn là dữ liệu người dùng sẽ an toàn hơn, không bị gửi lên cloud. Chiến lược này cũng phản ánh một xu hướng lớn trong ngành: sau giai đoạn "AI phải ở đám mây" (cloud-first), giờ đây thế giới đang trở lại với "AI ở cạnh máy người dùng" (edge AI). Apple, với di sản từ một chương trình xe tự lái thất bại, đã định hình lại toàn bộ hướng đi này.