Anthropic bí mật vận hành phòng thí nghiệm sinh học thực nghiệm tại San Francisco

Bước đi bất ngờ: Đưa AI vào phòng thí nghiệm sinh học đời thực

Anthropic – công ty đứng sau mô hình ngôn ngữ lớn Claude – vừa xác nhận với trang tin TechCrunch rằng họ đang trực tiếp vận hành một "wet lab" (phòng thí nghiệm ướt chuyên xử lý hóa chất và mẫu sinh học thực tế) tại khu vực Vịnh San Francisco (Bay Area). Động thái này đánh dấu bước chuyển mình quan trọng: thay vì chỉ huấn luyện mô hình trên dữ liệu số, Anthropic bắt đầu dùng chính AI để trực tiếp tiến hành các thí nghiệm vật lý trong thế giới thực.

Sự tồn tại của phòng lab này hiện thực hóa tầm nhìn mà CEO Dario Amodei từng chia sẻ, khi ông dự đoán AI có thể chữa khỏi phần lớn các bệnh hiểm nghèo trong vòng 5 đến 10 năm tới. Để làm được điều đó, các mô hình ngôn ngữ lớn không thể chỉ dừng lại ở lý thuyết trên máy tính mà phải có phương pháp kiểm chứng giả thuyết bằng thí nghiệm sinh học thực tế.

Nghiên cứu sinh học cơ bản và chiến lược tránh đối đầu ngành dược

Eric Kauderer-Abrams, Giám đốc mảng khoa học đời sống (Life Sciences) của Anthropic, chia sẻ với Reuters: "Chúng tôi tin rằng trong nghiên cứu sinh học, bài kiểm tra cuối cùng hiện tại và trong thời gian tới vẫn phải diễn ra trong phòng thí nghiệm thực tế. Chúng tôi tuyệt đối đang làm điều đó mỗi ngày." Ông cho biết thêm, cơ sở này vận hành tương tự phần lớn các lab công nghệ sinh học hiện nay: vừa phục vụ các đề tài nghiên cứu nội bộ của Anthropic, vừa hợp tác với các đối tác bên ngoài.

Thực tế, bước đi này đã được chuẩn bị từ trước khi Anthropic âm thầm thâu tóm Coefficient Bio – một startup công nghệ sinh học ứng dụng AI – vào tháng 4 vừa qua. Dù từ chối đi sâu vào chi tiết các dự án cụ thể, Anthropic khẳng định trọng tâm của phòng lab là nghiên cứu sinh học cơ bản chứ không phải trực tiếp phát triển thuốc.

Định hướng này giúp công ty tránh đối đầu trực tiếp với các tập đoàn dược phẩm lớn – vốn là nhóm khách hàng và đối tác quan trọng của họ. Gần đây nhất, Anthropic đã công bố thỏa thuận hợp tác nghiên cứu phát triển thuốc với hãng dược Novo Nordisk. Bên cạnh đó, công ty cũng vừa triển khai chương trình Life Sciences Verification Program nhằm cấp quyền truy cập các mô hình AI mạnh nhất cho những nhà nghiên cứu sinh học đã qua thẩm định, đồng thời công bố các báo cáo nghiên cứu về tăng tốc thiết kế protein và nâng cao năng lực mô hình hóa phân tử sinh học.

Dấu hỏi an toàn và phản ứng trái chiều từ giới công nghệ

Quyết định mở phòng thí nghiệm sinh học của Anthropic nhanh chóng thu hút sự chú ý đặc biệt vì nó đối lập gay gắt với những cảnh báo an toàn mà chính ban lãnh đạo công ty liên tục đưa ra. CEO Dario Amodei từng nhiều lần nhấn mạnh nguy cơ khủng bố sinh học (bioterrorism) là một trong những hiểm họa lớn nhất từ AI, đồng thời kêu gọi toàn ngành tự kiểm soát và giảm tốc độ phát triển.

Bên cạnh đó, làn sóng lo ngại nội bộ vẫn chưa lắng xuống sau sự ra đi của nhà nghiên cứu Jacob Coxon, người từng lên tiếng cảnh báo rằng đội ngũ phát triển AI thực sự tin công nghệ này có thể đe dọa sự sống còn của nhân loại trước khi thập kỷ này khép lại. Trưởng bộ phận căn chỉnh an toàn (alignment) của chính Anthropic cũng từng đưa ra nhận định xác suất AI hủy diệt nhân loại trong 10 năm tới là trên 10%.

Sự mâu thuẫn giữa một bên là cảnh báo tận thế và một bên là phòng lab sinh học đời thực đã làm dấy lên những phản ứng mỉa mai trong giới đầu tư. Nhà sáng lập kiêm nhà đầu tư mạo hiểm Chamath Palihapitiya đã đăng tải trên mạng xã hội X lời châm biếm: "Nhóm người đứng sau các thông điệp kiểu 'Tất cả chúng ta rồi sẽ chết' và 'Hãy quản chế tôi ngay đi' lại đang xây một wet lab ở San Francisco. Tôi thực sự không khuyến nghị điều này."