AI không tự "nổi loạn", con người cầm AI mới là hiểm họa lớn nhất với lưới điện
Các chuyên gia an ninh mạng cảnh báo mối đe dọa cấp bách nhất đối với hạ tầng năng lượng không phải là AI tự ý phát động tấn công, mà là việc AI tạo sinh đang rơi vào tay các tin tặc và kẻ xấu.
Nỗi lo AI nổi loạn làm lu mờ hiểm họa thực tế
Trong bối cảnh làn sóng trí tuệ nhân tạo phát triển chóng mặt, nỗi sợ hãi về việc các "AI agent nổi loạn" tự động thực hiện các cuộc tấn công mạng phức tạp hay viễn cảnh AI hủy diệt nhân loại liên tục được đưa ra bàn thảo. Một số nhà phát triển AI thậm chí đưa ra con số 10% khả năng AI có thể xóa sổ con người. Tuy nhiên, theo các chuyên gia an ninh mạng, mối đe dọa trước mắt và thực tế nhất đối với các hệ thống năng lượng trọng yếu không nằm ở việc AI tự làm phản, mà xuất phát từ việc con người sử dụng AI làm vũ khí.
Khi AI tạo sinh trở thành đòn bẩy cho kẻ xấu
Chia sẻ trên The Verge, ông Joshua Corman, chuyên gia về an toàn công cộng và khả năng phục hồi tại Viện An ninh và Công nghệ (IST), cho biết hệ thống năng lượng từ lâu đã ở trong tình trạng dễ bị tổn thương trước các đợt tấn công mạng. Nguy cơ này từng được cảnh báo rõ rệt khi Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) cảnh báo về việc các tin tặc có liên hệ với Iran có thể nhắm vào hạ tầng của nước này.
Ông Corman nhận định: "Trước đây chúng ta luôn là con mồi, sống sót dựa vào cơn thèm ăn của những kẻ săn mồi". Hiện nay, mối lo ngại lớn nhất không phải là việc AI tự ý thức và ngắt lưới điện, mà là generative AI (AI tạo sinh) đang rơi vào tay những kẻ có ý đồ xấu.
Công nghệ này đóng vai trò như một bộ khuếch đại sức mạnh, giúp các cá nhân hoặc nhóm tin tặc thiếu chuyên môn sâu vẫn có thể tạo ra các kịch bản tấn công tinh vi, khai thác lỗ hổng nhanh hơn nhiều lần. "Bất kỳ kẻ bất hảo nào muốn tấn công giờ đây đều sở hữu sức mạnh lớn hơn trước rất nhiều," ông Corman nhấn mạnh.
Thách thức phòng thủ của các đơn vị hạ tầng
Cuộc đua phát triển các mô hình AI ngày càng mạnh mẽ từ các hãng công nghệ lớn đang đặt các công ty vận hành hạ tầng lưới điện vào thế khó. Dù bên phát động tấn công là tác nhân con người có sự trợ giúp của AI hay các công cụ tự động hóa, nguy cơ làm tê liệt các hệ thống điều khiển điện lưới vẫn đang tăng nhanh theo từng ngày.
Thực tế này buộc các đơn vị cung cấp năng lượng và quản lý cơ sở hạ tầng thiết yếu phải khẩn trương nâng cấp các tầng phòng thủ mạng, thay vì chỉ trông chờ vào việc kiểm soát nguy cơ tận thế xa vời từ các mô hình AI siêu thông minh.
