a16z: Nhà đầu tư Mỹ nhìn thấy lợi thế mới của các nhà sáng lập nước ngoài trong kỷ nguyên AI

Sự thay đổi trong chiến lược đầu tư của a16z

Andreessen Horowitz – thường được biết đến với khẩu hiệu “American dynamism” – đã đưa ra một tuyên bố bất ngờ: không cần hộ chiếu Mỹ để nhận được sự quan tâm của quỹ. Theo Gabriel Vasquez, đối tác chịu trách nhiệm về các ứng dụng AI và chiến lược đầu tư toàn cầu của a16z, tới 44 % các khoản đầu tư trong Apps Fund One và Apps Fund Two được thực hiện vào các công ty có người sáng lập quốc tế. Cùng với đối tác chung Angela Strange, Vasquez là động lực chính của mạng lưới Borderless Founder, một sáng kiến nhằm hỗ trợ các nhà sáng lập nhập cư và quốc tế. Hai người đã viết trong một bài đăng nội bộ: “Hiện nay, việc có một chân ở quê hương và một chân ở Thung lũng Silicon thực sự mang lại lợi thế.”

Các bằng chứng thực tế: Đầu tư, khách hàng và di chuyển quốc tế

Để khai thác lợi thế này, a16z đã chi hơn một triệu dặm bay trong năm qua, không chỉ để gặp gỡ các startup ở Mỹ mà còn để săn tìm “dealflow” ở nước ngoài. Vasquez cho biết, xu hướng này không phải xuất hiện đột ngột mà được thúc đẩy bởi sự thay đổi trong hành vi mua sắm của các doanh nghiệp lớn. “Trước đây, các khách hàng ngoài Mỹ di chuyển chậm và mức chi trả thấp,” ông nhắc lại, “nhưng trong ba‑năm tới, chúng ta đã chứng kiến một cú chuyển hướng mạnh mẽ.”

Cụ thể, a16z bắt đầu nhận được các đề xuất từ những startup giai đoạn hạt giống ở châu Âu, châu Á và châu Mỹ Latinh, những công ty đã ký hợp đồng với các tập đoàn thuộc Fortune 500. “Chúng tôi từng nghĩ đây là ngoại lệ, nhưng thực tế là một xu hướng rõ ràng,” Vasquez chia sẻ. Nhiều công ty AI quốc tế đã nhanh chóng có khách hàng lớn ngay từ những vòng gọi vốn đầu tiên – điều mà chỉ vài năm trước đây còn là hiếm hoi.

Ở châu Âu, việc các tập đoàn lớn hợp tác với startup thường chỉ diễn ra qua các chương trình đổi mới mở hoặc vườn ươm, và hiếm khi dẫn đến giao dịch tài chính thực sự. Pháp đã phải khởi xướng sáng kiến “I Choose French Tech” để khuyến khích các công ty trong nước mua sản phẩm công nghệ. Tuy nhiên, AI đã làm thay đổi hoàn cảnh này. Vasquez cho biết, “AI buộc các doanh nghiệp truyền thống phải mua giải pháp bên ngoài để duy trì tính cạnh tranh, ngay cả ở những khu vực mà chi phí nhân công còn thấp như Mỹ Latinh.” Trước đây, phần mềm khó bám vào khu vực này vì cạnh tranh với nguồn lao động rẻ; nhưng hiện nay các AI agent luôn bật và ngày càng chính xác, đã trở thành công cụ không thể thiếu trong dịch vụ khách hàng và nhiều quy trình khác.

Sự chậm trễ của các startup Mỹ trong việc cung cấp giải pháp AI toàn cầu cũng tạo ra không gian cho các nhà sáng lập địa phương. “Mức độ khao khát của doanh nghiệp đối với AI trên toàn thế giới rất lớn, nhưng các startup Mỹ chưa có khả năng phục vụ toàn bộ thị trường ngay từ ngày đầu, vì vậy họ ưu tiên thị trường nội địa,” Vasquez giải thích. Điều này mở ra cơ hội cho các nhà sáng lập ở quê hương bán giải pháp AI cho các công ty trong nước, đồng thời duy trì mối quan hệ với Silicon Valley.

Khái niệm “trụ sở” cũng đang trở nên linh hoạt hơn. Vasquez nêu ví dụ gần đây: Ba Lan đã mua cổ phần của ElevenLabs – một công ty AI chuyên về giọng nói – dù công ty này chỉ có chi nhánh ở Ba Lan, không phải trụ sở chính. Khách hàng của ElevenLabs tại Ba Lan bao gồm InPost và hãng hàng không LOT Polish Airlines, và các nhà sáng lập Piotr Dąbkowski và Mateusz Staniszewski là những tài năng AI gốc Ba Lan, đồng thời có mối quan hệ mạnh mẽ với OpenAI.

Về nguồn nhân lực, Vasquez nhấn mạnh: “Hiện nay, việc tuyển dụng ở Silicon Valley là thách thức lớn nhất, vì chúng ta đang cạnh tranh với Anthropic và OpenAI – những công ty đã huy động hàng tỷ đô la để thu hút nhân tài hàng đầu.” Ngược lại, các nhà sáng lập quốc tế có thể tận dụng các cụm tài năng địa phương. Vasquez thường xuyên bay tới Stockholm để tìm kiếm “unicorn” tiếp theo, vì nhiều startup AI quy mô lớn ở châu Âu xuất phát từ các spin‑out của trường đại học. Theo nhà sáng lập Dealroom Yoram Wijngaarde, “tài năng châu Âu vẫn là một trong những lợi thế lớn nhất của Mỹ trong lĩnh vực khởi nghiệp.”

Đặt vào bối cảnh toàn cầu: AI và xu hướng đầu tư xuyên biên giới

Sự thay đổi mà a16z đang chứng kiến không phải là hiện tượng riêng lẻ. Khi AI trở thành động lực chính của hầu hết các ngành, các công ty công nghệ truyền thống trên toàn thế giới buộc phải mua các giải pháp AI bên ngoài để không bị tụt hậu. Điều này đã làm giảm rào cản địa lý, cho phép các startup ở châu Âu, châu Á và Mỹ Latinh tiếp cận nhanh chóng các khách hàng toàn cầu, kể cả những tập đoàn lớn nhất.

Trong khi các startup Mỹ vẫn đang tập trung vào thị trường nội địa, các nhà sáng lập quốc tế có thể “đi một nửa” – duy trì hoạt động tại quê hương để tận dụng môi trường pháp lý, chi phí và mạng lưới tài năng địa phương, đồng thời có “cánh tay” ở Silicon Valley để thu hút vốn và hợp tác chiến lược. Mô hình này không chỉ giúp họ thu hút vốn đầu tư mà còn giảm thời gian đưa sản phẩm ra thị trường toàn cầu.

Cùng với việc các chính phủ như Ba Lan và Pháp bắt đầu đầu tư trực tiếp vào các công ty AI, xu hướng “borderless” – không biên giới – đang dần trở thành tiêu chuẩn mới trong lĩnh vực công nghệ. a16z, với mạng lưới Borderless Founder, đang dẫn đầu trong việc tạo ra môi trường hỗ trợ cho những nhà sáng lập này, đồng thời chứng minh rằng trong kỷ nguyên AI, quốc tịch không còn là rào cản mà ngược lại, nó có thể là lợi thế chiến lược.